365 Gün Öykü Serisi’nin Söz Varlığının, Okunabilirliğinin ve Yeni Programa Uygunluğunun İncelenmesi

Bu çalışmada, Millî Eğitim Bakanlığı tarafından yayımlanmış, Bakanlığa bağlı okul öncesi eğitim veren sınıflarda aktif olarak kullanılan 365 Gün Öykü Serisi’nden eleme-dışlama kriterleri ile seçilmiş hikâye kitaplarının söz varlığının incelenmesi amaçlanmıştır. Bu araştırma, nitel araştırma desenlerinden biri olan doküman incelemesi yöntemi ile yürütülmüştür. Çalışmada, ilgili kitaplarda kullanılan sözcük türleri, söz varlığı unsurları ve hikâyelerin 2024 Okul Öncesi Eğitim Programı’nda yer alan kazanımlarla ilişkisi araştırılmıştır. Çalışmada söz varlığı unsurları atasözleri, deyimler, ikilemeler, kalıp sözler olarak sınıflandırılmıştır. Hikâyeler ayrıntılı olarak incelenmiş ve söz varlığı unsurlarına ne derece yer verildiği saptanmıştır. Sözcük türleri isim, sıfat, fiil, edat, bağlaç, zamir, zarf olarak sınıflandırılmıştır. Bunlara ek olarak okunabilirlik incelemesi yapılmış ve analiz edilen veriler değerlendirilmiştir. Bu kısımda “Ateşman Okunabilirlik Formülü” kullanılmıştır. Araştırmada, elde edilen veriler içerik analizi yöntemi ile çözümlenmiş ve kitapların içerikleri, yaş grubuna uygunlukları, 2024 Okul Öncesi Programı ile bağlantısı, barındırdığı söz varlığı unsurları ve sözcük türlerinin sıklığı ile çeşitliliği değerlendirilmiştir. Serideki hikâyelerin gelişim alanlarına yönelik kazanım ve göstergeler ile örtüştüğü, okunabilirlik incelemesinde incelenen hikâyelerin büyük çoğunluğunun okunabilirlik düzeyinin yüksek olduğu, söz varlığı unsurlarına sınırlı sayıda yer verildiği ve sözcük türlerinin çeşitlilik gösterdiği tespit edilmiştir. Bu çalışma, dil öğretim materyali olarak kullanılabilecek olan çocuk kitaplarının seçiminde ve gelecekte çocuk edebiyatı alanında yayımlanacak eserlerin geliştirilmesine katkı saplayacak bulgular barındırmaktadır. Yanı sıra araştırmanın okul öncesi eğitim programları ile örtüşen kitapların hazırlanması ve mevcut olan kitapların değerlendirilmesi konusunda yol gösterici olacağı düşünülmektedir.