Dil ve Kültür Bağlamında Çeviri Sorunu

Dil olgusunun gizemli

yapısı içinde pek çok yaşamsal bileşenin kodlarını bulmak mümkündür. Bu durum,

dilin kendi deseni içinde varlık bulan yanını gösterir. Dil ve kültür

bileşenleri veya dizgesi içinde yakın bir ilişkinin varlığı göz önünde

bulundurulursa bir kültür taşıyıcısı olan dil evreninin çok yanlı bir etki

alanının olduğu tespit edilebilir. Bu saptamanın kültürler arası yakın

ilişkinin veya etkileşim ağının, çeviri etkinliği üzerinde yapıldığı; daha

doğrusu işlendiği dikkate alındığında, çeviri etkinliğinin dil ve kültür ağında

çokgenli bir ilişki alanı yarattığı görülür. Bir dilden başka bir dile o dilin

dilsel kodları ile şifrelenmiş anlam katmanlarının aktarılması veya taşınması

çevirmenin, çeviri olgusunun, kültürün, dilin kültür potasındaki algısının,

dönemsel algı biçimlerinin, bireysel dil algısı ve standart dil normlarının

kurallarının bütün olarak çeviri etkinliği içinde hamule olmuş bir bulamaç

olduğuna tanık olunur. Bu çalışmada, dil, kültür, çeviri, anlam katmanları,

metin türlerinin özellikler bağlamında söz konu ilişkilerin boyutu

irdelenmiştir. Dilin kültürle olan yakın ilişkisinin çeviri etkinliğinde pek

çok sorunları da beraberinde getirdiği uygulamalı olarak ele alınmıştır. Geniş

bir etki alanı olan dil olgusunun kültürel boyutunun, insan yaşamında iletişime

yönelik olarak getirdiği çok katmanlılığı, günümüzde üzerinde önemle durulan

bir uğraşı olmuştur. Çalışmada bu bağlamda, kültürel farklılıklardan

kaynaklanan çeviri etkinliğinin güçlüklerinin ortaya konulmasına çalışılmıştır.

Dil evreni, kendi malzemesiyle kültür evreninden geçerek çeviri ürünleri

sayesinde diğer dillere, kültürlere dolayısıyla evrenlere ulaşma imkânı

bulmaktadır.