Kimya eğitimi araştırmalarında yaygın konular ve güncel eğilimler

Özet<o:p></o:p>

Kimyanın bir

bilim dalı olarak gelişimi oldukça uzun bir zaman dilimine yayaılmasına rağmen

bu bilgilerin ne kadarının ve nasıl gelecek nesillere etkili bir şekilde

öğretilebileceğini konu edinen kimya eğitiminin tarihi o kadar eskiye

gitmemektedir. 18. yüzyılın ortalarına kadar bağımsız bir bilim olmaktan ziyade

daha çok tıp biliminin bir parçası olarak görülen kimya bilimi 18. yüzyılın

ortalarından itibaren İngiltere ve Amerika da bağımsız bir bilim disiplini

olarak yerleşmeye başlamıştır. Kimyanın bir disiplin olarak kabul edilmesinden

sonra ortaya çıkan temel sorunlardan birisi öğretilmesi gereken kimya

içeriğinde bir standardizasyonun sağlanmasıdır. Bu ihtiyaç ise beraberinde

öğretim programı (müfredat) geliştirme ihtiyacını doğurmuştur. Profesyonel

anlamda öğretim programı geliştirme çalışmaları üniversite düzeyinde başlamış

olmasına rağmen, bu çalışmaların yaygınlaşması ve kimya eğitimi

araştırmalarının ortaya çıkması ancak 20. yüzyılın ikinci yarısına denk

gelmektedir. Her ne kadar bu döneme kadar kimya eğitimi araştırması olarak

sayılan birçok yayın 1920’lerden itibaren özellikle bir Amerikan kimya eğitimi

dergisi olan ‘Journal of Chemical Education’da yayımlanıyor olsa da bu

çalışmaların hemen hepsi görgül (ampirik) bir araştırmaya dayanmayan daha çok

kişisel deneyim ve görüşlerden ibaret çalışmalardan ibaretti.<o:p></o:p>

<o:p></o:p>

Kimya öğretiminin

modern kimyanın doğuşu olarak kabul edilen 18. yüzyılda başlamış olmasına

rağmen kimya eğitimi araştırmalarının geçmişi yukarıda da bahsedildiği gibi

ancak 1960’lara dayanmaktadır. Oldukça

yeni bir disiplin olan kimya eğitiminin araştırma alanı kimya ile eğitim

bilimlerinin kesişim noktasında yer almaktadır. Kimya eğitimi araştırmaları

etkili ve verimli bir kimya öğrenimini sağlayabilmek için gerekli olan içeriğin

her bir öğretim düzeyi için ne olacağının (öğretim programı); bu içeriğin hangi

sırada ve hangi yöntem ve tekniklerle öğretilebileceğinin (yöntem bilgisi);

öğretilen bu içeriğin öğrenciler tarafından nasıl ve ne kadarını

öğrenilebildiğini (ölçme ve değerlendirme bilgisi) ve tüm bu süreçlerin etkin

bir şekilde yürütülüp yürütülemediğinin ve yaşanan aksaklıkların tespit edilip

üstesinden gelmeyi amaçlayan bir dizi etkinliği içermektedir. Bu yönüyle ele

alındığında kimya eğitimi bir araştırma alanı olarak hibrit bir disiplindir.

Doğası gereği hem eğitim bilimlerinin temel bilgilerini, hem temel araştırma

yöntem bilgisini hem de kimya alan bilgisine sahip olmayı gerektirir.<o:p></o:p>

Bu konuşmada

kimya eğitimi araştırmalarının geçmişten günümüze doğru gelişim seyri ele

alındıktan sonra güncel olarak çalışılan konuların neler olduğu veriye dayalı

olarak kapsamlı bir analize tabi tutularak sunulacaktır. Çalışmada hem metin

analiz, hem de bibliyoemtrik analiz yöntemleri bir arada kullanılarak yapılan

çalışmaların mevcut durumu ve geleceğe yönelik eğilimler tartışılacaktır. <o:p></o:p>

Anahtar Kelimeler: Kimya eğitimi araştırmaları, bibliometrik analiz, metin analizi,

eğilimler<o:p></o:p>