TESADÜF GERÇEKTEN NE Kİ!

Tesadüf

kavramının günlük dilde dinî literatürde ve farklı bilim alanlarında ciddi

farklılıklar gösteren tanımlamaları vardır. Örneğin TDK’ye göre tesadüf yalnız

ihtimallere bağlı olduğu düşünülen olayların kesin olmayan, değişebilen sebebi

olarak tanımlanır. Olayların bir sebebinin olması gerekmediği veya olayların

bir neden-sonuç zinciri içinde gerçekleşmediğini varsayan felsefi görüşe göre

tesadüf kavramı, olayların rastgele ve sebepsiz olarak gerçekleşmesidir. Ancak

kelime bu anlamda kullanıldığında, tesadüfün nasıl olup da kâinatın her yerinde

ve bilhassa yeryüzünde insanı hayrete düşürecek derecede göze görünen sanat

harikalarını ve düzenliliği yol açabildiği sorusu akla gelmektedir. Zira tesadüfte

önceden yapılmış bir plan, bir gaye, elde edilmesi düşünülen bir fayda yoktur. Tesadüfün

iradesi ve şuuru olmadığı gibi, görme, bilme, başkalarıyla iletişim kurma, bir

araya gelme ve ortaklaşa iş yapma gibi özellikleri de yoktur. Esasında tesadüf,

insanların sebeplerini bilemediği veya anlayamadığı olaylara yaptığı bir

yakıştırma, olmayan bir şeyi ifade eden bir yanılgı ve cehlimizi örten bir

perdedir. Ancak, bilimsel

hiçbir dayanağı olmadığı hâlde, kâinatın düzenli ve manalı görünen

gerçeklerinin, ilimsiz ve düzensiz süreçler sonucu olduğuna şeksiz ve şüphesiz inanan

bir anlayışın varlığı da bir gerçektir. Şayet eleştirel düşünülebilirse, tesadüf kavramını

gerçek manasıyla anlamakla kalmayıp bilimin sunduğu bilgiler içerisinde

neticeyi görmek yani her şeyin asıl/hakiki sebebini görebilmek de kolaylaşacaktır.

İlave olarak, bilhassa öğrenci eğitiminde tesadüf kelimesinin yanlış manaları

ile kullanılmasının önüne geçilebilirse belki de bu kelime üzerinden ortaya

çıkan tartışmaları/anlaşmazlıkları daha başlamadan bitirme şansına sahip

olabiliriz. Ancak bunun da olmazsa olmaz şartı özverili çabalar olduğu

unutulmamalıdır.<o:p></o:p>