Sosyal Bilgiler Ders Kitaplarında Yer Alan Edebi Türlerin Kazanım, İçerik ve Değerler Açısından İncelenmesi

ÖZET

Araştırmanın amacı; Sosyal Bilgiler ders kitaplarında kullanılan edebî türlerin kazanım, içerik ve

değerler açısından uygunluğunu saptamak; sınıf düzeyleri ve öğrenme alanlarına göre dağılımını

tespit etmektir. Bu amaç doğrultusunda 2021-2022 eğitim öğretim yılında 5, 6 ve 7. sınıflarda

okutulan farklı yayınevlerine ait toplam 3 ders kitabı incelenmiştir. Nitel yaklaşımın benimsendiği

bu çalışma, doküman incelemesi yöntemi ile yürütülmüş ve veriler içerik analizi tekniği ile

çözümlenmiştir. Elde edilen bulgular, tablolar halinde sunulmuş ve yorumlanmıştır. Araştırma

sonunda; 5. Sınıf ders kitabında yer alan “Geçmişten Geleceğe Armağan: Ortak Miras” konusunda

kullanılan roman, hikâye ve şiir türlerinin dışında, tüm sınıf düzeylerinde kullanılan edebî türlerin

ve bu türler üzerinden hazırlanan etkinliklerin ilgili kazanımları gerçekleştirmeye, konunun

içeriğine ve öğrencilerin sahip olması istenilen değerleri kazandırmaya uygun olduğu tespit

edilmiştir. En az edebi türün 6. sınıf ders kitabında, en fazla edebî türün 7. sınıf ders kitabında yer

aldığı görülmüştür. Tüm sınıf düzeyleri toplamında en çok kullanılan edebî türün şiir olduğu

belirlenmiştir. En fazla edebi türün kullanıldığı öğrenme alanlarının ise; “Kültür ve Miras” ile

“Üretim, Dağıtım ve Tüketim” öğrenme alanlarının olduğu tespit edilmiştir. Edebi türlerin yer

verilmediği öğrenme alanlarının, 5. sınıfta “Birey ve Toplum”, “Bilim, Teknoloji ve Toplum”, 6. sınıfta “İnsanlar, Yerler ve Çevreler”, “Bilim, Teknoloji ve Toplum”, “Üretim, Dağıtım ve

Tüketim”, “Etkin Vatandaşlık”, “Küresel Bağlantılar”, 7. sınıfta “Küresel Bağlantılar” öğrenme

alanları olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Sosyal Bilgiler Ders Kitabı, Sosyal Bilgiler Öğretimi,