Ters Yüz Sınıf Modelinin İlkokul Üçüncü Sınıf Öğrencilerinin Matematik Dersi Akademik Başarılarına Etkisi: Bir Karma Yöntem Araştırması

Ters yüz sınıf modeli, bir konunun basit ve teorik kısımlarının eğitim teknolojileri aracılığıyla ders dışı

zamanda öğrenilmesine ve daha üst düzey çalışmaların ders içi zamanda yapılmasına dayanan bir öğretim

modelidir. Bu araştırmada ters yüz sınıf modelinin ilkokul üçüncü sınıf öğrencilerinin matematik dersi akademik

başarıları üzerindeki etkisinin ve bunun nedenlerinin ortaya koyulması amaçlanmıştır. Çünkü ilkokul öğrencileri

yaşları dolayısıyla öğrendiğini uygularken ve daha üst düzey çalışmalar yaparken sınıf öğretmeninin rehberliğine

ihtiyaç duymaktadır. Özellikle matematik öğrenmek, ilkokul öğrencileri için zor olan belirli bir konsantrasyon

becerisi gerektirdiği için pek çok öğretmen sınıfında matematik öğrenirken zorlanan, ek zamana ve uygulamaya

ihtiyaç duyan öğrencilerle karşılaşmaktadır (Bergmann & Sams, 2015; Spilka & Popper, 2014). Buna bağlı olarak

öğrencilerin öğrenme hızları da birbirinden farklılaşmaktadır. Ayrıca geleneksel öğretimde öğretmen konunun

bireysel öğrenmeye uygun içeriği ile sınıf içinde zaman kaybettiği için uygulama yapmaya ve daha üst düzey

çalışmalara yeterli zaman kalmamaktadır. Bu nedenle bu tür çalışmalar öğrencilere ödev olarak verilmektedir.

Öğrenciler ise genellikle bilişsel olarak zor olan bu ev ödevlerini yaparken yardım almadan veya veli yardımı ile

yapmaya çalışmaktadır. Ödev sırasında yapılan ve anında düzeltilemeyen hatalar ise yanlış öğrenmenin

pekişmesine sebep olmaktadır. Ters yüz sınıf modelinin, ilkokul öğrencilerine matematik öğretimi konusundaki

bu tür problemlere etkili bir çözüm olacağı düşünülmektedir. Çünkü ters yüz sınıf modeli, öğrencilere bireysel

hızlarında öğrenme ve daha üst düzey görevleri ise öğretmen rehberliğinde yapma olanağı sunmaktadır.

Öğretmenlere ise öğrencileri ile etkileşime girmesi ve onları desteklemesi için zaman kazandırmaktadır

(Bergmann & Sams, 2015; van Ast & Njoo, 2014).

Alanyazında konuyla ilgili derleme makaleler incelendiğinde ters yüz sınıf modelinin ilkokul matematik

derslerinde kullanımına ilişkin yürütülen araştırmaların sınırlı olduğu görülmüştür (Köse & Yüzüak, 2020; Lo vd.,

2017; Sen, 2022; Wright & Park, 2022). Bu kapsamda yürütülen yedi araştırmaya ulaşılmıştır (D’addato & Miller,

2016; Gökdaş & Gürsoy, 2018; Hwang & Lai, 2017; Kinderman, 2015; Lai & Hwang, 2016; Young, 2014; Zhao vd.,

2021). Bu araştırmaların beşinde akademik başarı değişken olarak incelenmiştir. Fakat bunların dördünün

dördüncü sınıf öğrencileri ile yürütüldüğü (Gökdaş & Gürsoy, 2018; Hwang & Lai, 2017; Kinderman, 2015; Lai &

Hwang, 2016), üçüncü sınıf öğrencileri ile yürütülen bir araştırma olduğu (Zhao vd., 2021) belirlenmiştir. Bu

konudaki araştırma sonuçlarının sınırlı olduğu göz önüne alındığında, bu araştırmanın alanyazındaki eksikliği

gidermesi ve alana katkı sunması beklenmektedir.

Araştırma verileri sekiz haftalık müdahaleli karma desenle yürütülen bir deneysel çalışma kapsamında

elde edilmiştir. Araştırmanın nicel çalışma grubu, 2018-2019 eğitim öğretim yılının birinci döneminde Ankara’da

bulunan bir özel okulun üçüncü sınıfları arasından ön test puanlarına göre belirlenen iki sınıfta (deney ve kontrol

grubu) öğrenim gören toplam 33 öğrencidir. Nitel çalışma grubu ise deney grubu sınıf öğretmeni, görüşmelere

katılmaya gönüllü olan 12 öğrenci ve 10 velidir. Dersler deney grubunda ters yüz sınıf modeli ile kontrol

grubunda ise geleneksel öğretim ile yürütülmüştür. Araştırmanın nicel verileri, akademik başarı testi ve çalışma

yaprakları ile elde edilmiştir. Akademik başarı testi deneysel çalışma sürecinin tamamlanmasından dokuz hafta

sonra, uzun dönem kalıcılık testi olarak da kullanılmıştır. Nitel veriler ise sınıf öğretmeni, öğrenci ve veli yarı

yapılandırılmış görüşme formları ile elde edilmiştir. Akademik başarı testinden elde edilen verilerin analizinde

bağımsız örneklemler için t testi, çalışma yapraklarından elde edilen verilerin analizinde ise deney ve kontrol

gruplarının her bir çalışma yaprağına verdikleri doğru yanıtlarına ilişkin aritmetik ortalama alınarak karşılaştırma

yapılmıştır. Yarı yapılandırılmış görüşme formlarından elde edilen verilerin analizinde ise içerik analizi

kullanılmıştır.

Araştırmadan elde edilen nicel bulgulara göre deney ve kontrol gruplarının hem akademik başarı testi

son test puanları arasında hem de kalıcılık testi puanları arasında deney grubu lehine anlamlı farklılık olduğu

ortaya çıkmıştır. Başka bir ifade ile ters yüz sınıf modelinin öğrencilerin akademik başarıları ve öğrenilenlerin

kalıcılığı üzerinde etkili olduğu belirlenmiştir. Benzer şekilde katılımcılar, matematik başarısını artırmada ters yüz

sınıf modelinin geleneksel öğretime göre daha etkili olduğunu ifade etmişlerdir. Bu durumun nedenlerine ilişkin

olarak sınıf öğretmeni modeldeki ön öğrenme, ön öğrenme ile derse gelme ve ders içi etkinlikler sayesinde

öğrenilenlerin uygulanması süreçlerinin bir bütün olarak etkili olduğunu belirtmiştir. Öğrencilerin en çok belirttiği

nedenler sırası ile videoların eğlenceli olması, video sayesinde sınıftaki dikkat dağıtıcı unsurlar olmadan öğrenme, öğrenme zamanında esneklik, sınıf içerisinde etkinlik yapma, videoyu tekrar izleme, ön öğrenme sayesinde derse

hazır olma, videoların yazı ve görsellerle desteklenmesi, videonun ardından öğrenilenlerin unutulmadan

uygulanması kapsamında çalışma yaprağı yapılması şeklindedir. Velilerin en çok belirttiği nedenler ise sırası ile

çocuğunun sınıf içi etkinlikler sayesinde öğrendiğini uygulaması, sınıftaki dikkat dağıtıcı unsurlar olmadığı için

konuyu bölünmeden öğrenmesi, videoyu tekrar izlemesi, bireysel hıza uygun öğrenmesi ve ön öğrenme ile derse

gitmesidir. Ayrıca çalışma yapraklarının %78’inde deney grubu öğrencilerinin doğru yanıt ortalamalarının kontrol

grubundan daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Bu bulgudan hareketle konuyu sınıfta dinlemeye kıyasla

öğrencilerin ters yüz sınıf modeline uygun olarak okul dışı zamanda video aracılığıyla daha iyi öğrendikleri

söylenebilir. Araştırma sonuçlarına dayalı olarak akademik başarıyı ve öğrenilenlerin kalıcılığını artırması

gerekçesi ile ters yüz sınıf modelinin ilkokul üçüncü sınıf matematik dersinde kullanılması önerilmektedir.