AKICI OKUMA BECERİLERİ VE OKUDUĞUNU ANLAMA ARASINDAKİ İLİŞKİNİN TARTIŞILMASI

Okuma, bireyin ilkokul birinci sınıftan itibaren hayatı boyunca ihtiyaç duyduğu temel dil becerilerinden biridir. Okuma öğretiminde temel amaç, bireylerin akıcı ve anlayarak okumasını sağlamaktır. Akıcı okuma becerisi içerisinde okuma hızı, doğru okuma ve prozodik okuma olmak üzere üç temel bileşeni barındırmaktadır. Bireyin prozodik okuma becerisinin gelişebilmesi için doğru okuma ve okuma hızı becerilerinin yeterli düzeyde olması önem arz etmektedir. Yani akıcı okumanın gerçekleşebilmesi için bireyin uygun okuma hızında, doğru ve prozodiye uygun bir şekilde okuma gerçekleştirmesi gerekmektedir. Bunun yanı sıra okuma becerisinin tam olarak kazanılabilmesi hususunda okuduğunu anlamanın bir ön koşul olduğu ifade edilebilir. Bu noktadan hareketle araştırmanın amacı, okuma hızı, doğru okuma, prozodik okuma ve okuduğunu anlama becerileri arasındaki ilişkiyi tartışmaktır. Doküman incelemesi yöntemiyle yürütülen araştırmanın çalışma grubunu Web of Science, Tr-dizin, Google Scholar ve YÖK Tez Merkezi 2011-2021 yılları arasında akıcı okuma ve okuduğunu anlama becerileri arasındaki ilişkiyi ele alan çalışmalar oluşturmaktadır. Alan yazındaki çalışmalar, araştırmacının oluşturduğu “araştırmaya dâhil etme kriterleri”ne göre ön incelemeden geçirilmiş ve ölçüt örnekleme yöntemine göre on beş çalışma analiz edilmek üzere araştırmaya dâhil edilmiştir. Çalışma grubunu oluşturan araştırmalar, elde edilen kodlar çerçevesinde değerlendirildiğinde prozodik okumanın doğru okuma, okuma hızı ve okuduğunu anlama; okuma hızının okuduğunu anlama ve doğru okuma; doğru okumanın okuduğunu anlama becerisiyle arasında anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür. Dolayısıyla okuma yazma sürecinde kazandırılması gereken bu beceriler arasında doğrusal bir ilişkinin olduğu ve bunların birbirini tamamlayan beceriler olduğu söylenebilir. Bu becerilerin küçük yaşlarda en iyi şekilde kazandırılmasının bireyin akademik başarısı açısından da oldukça önemli olduğu ifade edilebilir. Ancak araştırma grubuna dâhil edilen çalışmalara bakıldığında doğru okumanın prozodik okuma ve okuma hızı becerisiyle birlikte ele alan çalışmaların çok az olduğu ve bu becerileri ele alan yeni çalışmalara ihtiyaç duyulduğu söylenebilir.