Yükseköğretimde Program Liderliği: Bir Ölçek Geliştirme Çalışması

Öğretim elemanlarının yükseköğretim ekosistemindeki “değişkenliği, belirsizliği, karmaşıklığı ve muğlaklığı” (VUCA dünyasını) dikkate alan, ortak akla dayalı, şeffaf bir liderlik anlayışıyla program geliştirme (tasarlama, değerlendirme ve güncelleme) sürecinde stratejik bir rol oynadığı düşünülmektedir. Bu düşünceden hareketle öğretim elemanlarının program liderliği düzeylerinin incelenebilmesi amacıyla geliştirilen Program Liderliği Ölçeği’nin 150 madde ve tek boyuttan oluştuğu saptanmıştır. Açımlayıcı faktör analizi sonucunda öz değeri birden büyük olan 31 faktörlü bir yapının ortaya çıktığı gözlenmiştir. Öte yandan ilgili alan yazında program liderliğine ilişkin çeşitli boyutların olduğunu öne süren araştırmalar bulunsa da bu boyutların iç içe geçmesi nedeniyle boyutlar arasında tam bir ayrımın yapılamadığı göz önünde bulundurularak bu araştırma kapsamında birinci ve ikinci öz değer oranı da incelenmiştir. Nitekim birinci ve ikinci öz değer oranının üçten büyük olması nedeniyle tek boyutlu bir yapının ortaya çıktığı sonucuna varılmıştır. Ayrıca öz değeri birden büyük olan ikincil minör faktörlerin bulunması nedeniyle ölçek yapısının temel tek boyutluluğa uygun olduğu tespit edilmiştir. Tek faktörlü bu yapının toplam varyansın %45.312’sini açıkladığı belirlenmiştir. Bununla birlikte ölçeğin tek faktörlü yapısını test etmek amacıyla gerçekleştirilen doğrulayıcı faktör analizi sonucunda uyum indekslerinin kabul edilebilir aralıkta olduğu saptanmıştır. Rasch analizi sonucunda ise model-veri uyumunun sağlandığı görülmüştür. Öte yandan Cronbach alpha iç tutarlık katsayısı 0.951 olarak bulgulanmıştır. Özetle; Program Liderliği Ölçeği’nin geçerlik ve güvenirlik değerlerinin yüksek düzeyde olduğu saptanmış olup elde edilen bulgular, öğretim elemanlarının program liderliği düzeylerini belirlemeye yönelik ilk ölçme aracı olma özelliği taşıyan bu ölçeğin öğretim elemanlarının program liderliği düzeylerini belirleme noktasında geçerli ve güvenilir bir araç olduğunu ortaya koymuştur