Türkiye’de Diskalkuliye İlişkin Mevcut Özel Eğitim Mevzuatının Değerlendirilmesi
Özet
Bu çalışma, Türkiye’de diskalkuliye yönelik mevcut özel eğitim mevzuatını inceleyerek, yasal
çerçevenin güçlü ve zayıf yönlerini ortaya koymayı ve geliştirilmesine yönelik öneriler sunmayı
amaçlamaktadır. Çalışmada doküman inceleme yöntemi kullanılmış; Türkiye Cumhuriyeti
Anayasası, 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun, Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) Özel Eğitim
Hizmetleri Yönetmeliği, Çocuklar İçin Özel Gereksinim Raporu (ÇÖZGER) Yönetmeliği, MEB
Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliği ve Yükseköğretim Kurumları Engelliler Danışma ve
Koordinasyon Yönetmeliği analiz edilmiştir.Bulgular, diskalkulinin Türk mevzuatında doğrudan
adının geçmediğini, ancak “özel öğrenme güçlüğü” başlığı altında değerlendirildiğini göstermektedir.
MEB’in tanımlarında özel öğrenme güçlüğü; okuma (disleksi), yazma (disgrafi) ve matematik
alanındaki güçlükler (diskalkuli) olarak açıklansa da yönetmelik metinlerinde yalnızca genel çatı
kavram yer almaktadır. Hukuki çerçeve, Rehberlik ve Araştırma Merkezi (RAM) tarafından yapılan
eğitsel değerlendirme, Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı (BEP) hazırlanması,
kaynaştırma/bütünleştirme eğitimi ve destek eğitim odası gibi uygulama mekanizmaları ile
öğrencilerin eğitim hakkını güvence altına almaktadır.Sınav ve ölçme–değerlendirme süreçlerinde,
diskalkuli tanısı olan öğrenciler için ek süre, okuyucu veya işaretleyici desteği gibi uyarlamalar
sağlanabilmektedir. Bu haklar, RAM raporu veya ÇÖZGER belgesi ile resmiyet kazanmakta;
Yükseköğretimde ise Engelli Öğrenci Birimleri aracılığıyla ölçme–değerlendirme ve materyal
uyarlamaları yapılmaktadır. Ancak, il ve okul düzeyinde uygulama standartlarının farklılaşması,
uyarlamaların niteliğini ve erişilebilirliğini etkilemektedir.Sonuç olarak, Türkiye’de diskalkuli hukuki
olarak özel öğrenme güçlüğü kapsamında korunmakta ve eğitim hakkına erişim için çeşitli yasal
mekanizmalar bulunmaktadır. Bununla birlikte, mevzuatta diskalkuliye açık atıf yapılmaması,
uygulama standartlarının ulusal düzeyde netleştirilmemesi ve öğretmenlerin diskalkuli pedagojisine
ilişkin bilgi eksiklikleri önemli sorun alanlarıdır. Bu nedenle, mevzuata diskalkuliye özgü tanım
eklenmesi, ulusal standart uyarlama prosedürlerinin oluşturulması, öğretmenlere yönelik hizmet içi
eğitim programlarının yaygınlaştırılması ve erken tanı programlarının geliştirilmesi önerilmektedir.
Atıf için künye
Bilgili, S., & Öz, T. (2025). Türkiye’de Diskalkuliye İlişkin Mevcut Özel Eğitim Mevzuatının Değerlendirilmesi. 3rd INTERNATIONAL CONGRESS ON MATH LEARNING DIFFICULTIES, Erzurum (ss. 11).
BibTeX
@inproceedings{bilgili2025-138036,
author = {Bilgili, Sibel and Öz, Tuba},
title = {Türkiye’de Diskalkuliye İlişkin Mevcut Özel Eğitim Mevzuatının Değerlendirilmesi},
booktitle = {3rd INTERNATIONAL CONGRESS ON MATH LEARNING DIFFICULTIES},
address = {Erzurum},
year = {2025},
pages = {11},
url = {https://akademik.atauni.edu.tr/yayinlar/138036-turkiyede-diskalkuliye-iliskin-mevcut-ozel-egitim-mevzuatinin-degerlendirilmesi}
}