Atatürk Üniversitesi Atatürk Üniversitesi
Ara
Yayınlara dön
Kitapta Bölüm Bilimsel Kitap Bölümü Ulusal 2020

"Konumlan Fakat Yerleşme! Egemen Kamusallık ve Ürettiği Mekânsal Algıya Karşı Yeni Konumlanma Biçimleri Üzerine Deneme"

Hüseyin Köse

Konumsal Medya: Dijital Çağda Mekan Üzerine Disiplinlerarası Tartışmalar ss. 143–174 · 2020

Özet

Uslu imkânlarla köreltilmiş bir hayat tahayyülü, vazgeçilmiş özgürlüğün kahırlı

yüküyle var olabilir ancak. Tutkulardan yoksun olduğu kadar umutlu bir gelecek

fikrinden de feragat etmiş böylesi bir hayatta bedenin alanı ruhsuzca

genişlerken, uzamın orantılarınca tutsak alınmış birey için eylem ve deneyim alanının

olanakları da karartılmıştır artık. Ancak uzamla kurulan tuzak, yine uzamla

bozulur. Nitekim direnişçi popüler kültürün ritüalistik görünümlerinden de bilmekteyiz

ki, bizatihi uzamın kendisi etkin biçimde dérivé

edilip mutasyona uğratıldığında bir karşı silaha da dönüşebilir; çünkü

uzama karşı yine uzam yoluyla direnilir, içeriden,

içindekilerle ve upuzun bir sabırla. Nasıl ki egemenlik, sınırlarına

hükmedilmiş fiziksel bir yerle, teritorya

ile başlıyorsa, ona karşı gösterilecek mukavemet de somut kimi hatlar ve sınırlarla

çevrilidir. Kuşkusuz söz konusu sınırlar boş ya da tümüyle soyut bir alanı çevrelemez,

içinde behemehâl cereyan eden olaylar ve durumlarla yaratılır. Bu anlamda egemen

kamusallığın bariz görünürlüğü, mimari düzenlemelerin geometrik yüzeylerinde

kendi meşru çerçevesini kurarken, söz konusu yapılara içkin durumları ve olay

anlarını da kurar. Dolayısıyla uzam, bu biçimiyle de egemen retorik (dil, düşünce, sembol, vb.) ve

uygulamalara karşı koymanın ve direnmenin yeridir. Uzamsal denetim yoluyla güç

ve tahakküm çizgileri içeren devasa yapılardan tarihsel militarist simgelerin gaddarlığına

kadar sadece mukimin bakışı koşullandırılmaz, aynı zamanda gündelik kent

dinamizmi içinde, faillerin düşünce ve davranışları üzerinde göze görünmez dayatmalar,

emirler, buyruklar da oluşturulur. Bu anlamda, bir kültürel beğeni ve güç

sahibinin, duvarları klasik ve paha biçilmez tablolarla süslü salonunun aura’sında

gücünü yitiren şey, yalnızca kitch’in

yapay ışığı değil, aynı zamanda ekonomik ve siyasal hareketlilik noktalarına,

kültürel sermaye birikimiyle gelen âlimi mutlak toplumsal statülere erişimi

engellenmiş madunun zapturapt altına alınmış bakışıdır. Bu çalışma, konumsal medyanın kritiği bağlamında, madun çevrelerin egemen kamusallık alanındaki alternatif mekan kullanımları ile yeniden yaratılmış bu mekanlar üzerinden direnme olanaklarına eğiliyor.

<!--[if !supportFootnotes]--><br clear="all">

<hr align="left" size="1" width="33%">

<!--[endif]-->

Atıf için künye

Köse, H. (2020). "Konumlan Fakat Yerleşme! Egemen Kamusallık ve Ürettiği Mekânsal Algıya Karşı Yeni Konumlanma Biçimleri Üzerine Deneme". Cemile Tokgöz,Betül Aydoğan (Ed.), Konumsal Medya: Dijital Çağda Mekan Üzerine Disiplinlerarası Tartışmalar (ss. 143–174). Siyasal Kitabevi.

BibTeX
@incollection{kose2020-128652,
  author = {Köse, Hüseyin},
  title = {"Konumlan Fakat Yerleşme! Egemen Kamusallık ve Ürettiği Mekânsal Algıya Karşı Yeni Konumlanma Biçimleri Üzerine Deneme"},
  booktitle = {Konumsal Medya: Dijital Çağda Mekan Üzerine Disiplinlerarası Tartışmalar},
  editor = {Cemile Tokgöz,Betül Aydoğan},
  publisher = {Siyasal Kitabevi},
  year = {2020},
  pages = {143--174},
  isbn = {9786057877697},
  url = {https://akademik.atauni.edu.tr/yayinlar/128652-konumlan-fakat-yerlesme-egemen-kamusallik-ve-urettigi-mekansal-algiya-karsi-yeni}
}