Gülten Akın: Şiirde Israr, Etikte İnat (Etik Endişesi Bağlamında Gülten Akın ve Şiirsel Pratiği Üzerine Bir İrdeleme)

Şiir,

inatçı ve ısrarlı bir pratik haline geldiği andan itibaren yaşamın ereğini, ömür

boyu tüm yazınsal etkinliğin aktığı ana mecrayı tanımlar. Gerçekten de büyük

bir hevesle yola çıkan pek azımız bu mecrada ömür boyu akıp gidebilir. Çünkü

hep söylenegeldiği üzere, şiir gizliliğin

rahatlığını değil, kendini açmanın huzursuzluğunu göze almayı gerektirir. Sahih,

özgün ve soy bir şair için başka türlüsü de düşünülemez zaten. Öte yandan, faili

tanımlayıcı bir uğraşa dönüştürülmüş her pratik, varoluşsal bir gerekçe işlevini

görür. Her ne kadar meslek veya kariyer sözcükleriyle yan yana getirilmesi

hayli sakınca yaratsa da, durum şiir için de geçerlidir. O, yani şiir, mutat

yaşam dünyasına karşı bir aykırılık ve başkaldırı formudur. Gerçekten de yaşamı

rutinden kopmanın alternatif normlarını yaratacak tarzda deneyimlemeyi aklına

koymuş birisi için bu tanımın hakkını verebilmek -hele de bu kişi, eril

tahakkümle biçimlenmiş bir toplumda yaşayan ve şiir yazarak kendini ifade

etmeyi seçmiş bir kadınsa- çok önemlidir. 1940'lı yıllardan 2010'lu yılların başlarına

dek kesintisizce uzanan bir hat üzerinde inat ve ısrarla sürdürülmüş bir serüvenin

yekûnu dikkate alındığında, söylenebilecek en muteber şey, Gülten Akın'ın tartışmasız

biçimde Türkiyeli kadın şairlerin en büyüğü olduğudur. Akın'ın müdanasız,

müşfik ve kalabalık sevgilerden, annece ve kadınca duyuşlardan, cesur ve diri dayanışmalardan

el alan eleştirisi, yabancılaşmadan bencilliğe, varoluşsal aidiyet sorunlarından

yitikliğe, kadınlık meselesinden geleneğin ürettiği şiddete, kayıtsızlıktan yalnızlığa,

kısaca çağa hoyratça damgasını vurmuş olan tüm egemen ilişki biçimlerinin faydacı

kabuğunu derinden çatlatır, kırar, sorgular, ifşa eder. Gülten Akın şiirinin

odağa aldığı etik endişelerin çerçevesini bir tek cümleyle özetlemek gerekirse,

şöyle de denebilir kuşkusuz: O, “insan sorumluluktur” diyen bir diskurdan hareketle,

insan-insan, insan-toplum ilişkilerinde ortaya çıkan sorun alanlarının, açılmış

ama gereğince kapatılamamış yaraların onarıcı etiğini inşa eder. Bu yazıda, Akın’ın,

varoluş gerekçesini yalnızca düşünmekte ve yazmakta bulan birisinin inatçı

çabasıyla sürdürülebilecek şairliğinin hangi etik ve estetik kaygılardan doğmuş

olabileceği konusunu irdelemeye çalışacağız. <o:p></o:p>