AĞRI ÇEVRİMİÇİ HABER SİTELERİNDE SURİYELİ VE AFGAN SIĞINMACI VE GÖÇMEN HABERLERİNİN AHLAKİ PANİK KAVRAMI ODAĞINDA İNCELENMESİ

Suriye iç

savaşı başlamadan önce, çeşitli siyasal, ekonomik, mezhepsel, kültürel ve daha

başka toplumsal nedenlerle dünyanın birçok ülkesine en çok göçmen ve sığınmacı

veren ülke Afganistan’dı. Çeşitli istatis­tiklerin de gösterdiği gibi, daha

sonra durum Suriye lehine değişti. Suriye’nin göç verdiği ülkelerden Türkiye’de

ise, yasadışı yollarla ülkeye girenlerin sayısı, özellikle 2018 yılında büyük

bir sıçrama yaparak resmi yetkili ağızlardan milyonların telaffuz edilmesine

yol açtı. Bu manzaranın 2020’li yılların başlarına dek sürdüğü görüldü. Son

birkaç yılda ise, bir başka sorunlu ve kaotik ülkeden, Afganistan’dan, iç

savaşın şiddetinin artmasıyla birlikte, Türkiye’ye gerek transit geçiş sağlamak

için gerekse kalıcı olarak yaşamını sürdürmek amacıyla çok sayıda yasadışı göç

yaşandı ve halen de belli aralıklarla yaşanmaya devam ediyor… İran’la sınırı

bulunan Ağrı ilinin ise, bu göçlerden muazzam düzeyde etkilendiği görüldü.

Konumu itibariyle, oldukça elverişli bir geçiş güzergâhı olması hasebiyle,

başka şehirlere gitmek isteyenler tarafından sınırları sıklıkla ihlal edilen

Ağrı, halen burada kalıcı olarak yaşamını sürdürmek isteyen çok sayıda göçmen

ve sığınmacıya da ev sahipliği yapıyor. Bu zorunlu kiracılığın uzun süreli,

kalıcı ve bıktırıcı bir misafirliğe dönüşmesi ve dolayısıyla Ağrı ilinde

yaşayan yerleşik halkın iş, konut, eğitim, sağlık, kültür, vb. olanaklarına

yönelik öncelikle ciddi bir panik ve endişeye, ardından da önemli ve tamiri

imkânsız sonuçlar doğurabilecek bir paylaşım krizi yaratma olasılığı taşıması

ise aşikardır. Bu durumun kolektif algıda ciddi travmalara, tek tek bireyler

nezdinde ise kimi ciddi önyargı ve nefret duygularına yol açması da öyle…

Özellikle köklü bilişsel önyargılara veya kültürel repertuvarında önceden

edinilmiş yabancı düşmanlığı, ırkçılık, etnik ve ulusal ayrımcılık, vb.

refleksler barındıran kesimler açısından mevzu oldukça kırılgan bir nitelik arz

etmektedir. Sorun, kuşkusuz az gelişmişliğin mutat retoriği açısından

milliyetçi ve ırkçı eğilimler ve buna bağlı olarak da kışkırtıcı ve yıkıcı

nefret söylemi biçimlerinin üretiminde önemli ve bazen sorumsuz bir rol oynayan

ana akım medya düzeni ve onun habercilik pratiğiyle de doğrudan ilgilidir.

Ancak biz, burada meseleyi nefret söylemi bağlamında değil, bundan görece daha

az çalışılmış olan ahlaki panik kavramı ve olgusu odağında

değerlendirmeyi dü­şünüyoruz. Bu çerçevede, özellikle ahlaki panik odağı

dikkate alınarak Suriyeli ve Afgan göçmen ve sığınmacılarla ilgili Ağrı

çevrimiçi habercilik sitelerinde sunulan ahlaki panik içerikli haberlerin

incelenmesini tali, ancak problemin süreğen ve kamusal algıda yarattığı büyük

yankı ve geniş görünürlüğü bakımından önemli bir toplumsal sorunsal olarak

değerlendiriyoruz. Ahlaki panik kavramının kurucu bileşenleri ve unsurları bağlamında

inceleyen çalışmada çevrimiçi medyanın esas alınmasının nedeni, göçmen ve

sığınmacıların yerel yaşamda neden oldukları panik, endişe, önyargı ve yukarıda

zikredilen sorunlar ile bu sorunların yöre halkına nasıl yansıdığının

belirlenmesidir.<o:p></o:p>