Nuri Bilge Ceylan'ın "Kuru Otlar Üstüne" Filminde Bireysel Özgürlük, İdealizm ve Aidiyet Çatışması

Yönetmen Nuri Bilge Ceylan’ın son filmi Kuru Otlar Üstüne’nin birçok tali sosyolojik

meseleyi (taşra sıkıntısı, yalnızlık, kinizm, yabancılaşma, toplumsal uyumsuzluk, maşeri riya,

yavaşlık ve doğallık, verili olana sığamama, vb.) ucundan kıyısından irdelemekle birlikte,

temelde bireysel özgürlük ideolojisi ile politik idealizm ve aidiyet sorununu odağa aldığı

söylenebilir. Filmde, özgürlüğün sinizmle birleştiği noktada toplumsal ilişkiler mimarisinde yol

açtığı tahribata ek olarak, bireyin bir parçası olduğu kültürel ve siyasal yapıyla bir türlü hemhal

olamaması, bariz bir haletiruhiye olarak yersizyurtsuzluk duygusu, bireysel özgürlüğün

kazanılması ve muhafazasından çok kötüye kullanılması gibi motiflerin öne çıktığı görülür.

Yönetmenin Selim karakteri üzerinden tartışmaya açtığı faydacı, hazcı, sinik ve bencil varoluş

konumlaması, politik ve kolektif aidiyetle çeliştiği ölçüde bir tür hakikat üretimine aracılık eder.

Söz konusu hakikat, kaynağını sorumluluk duygusunu askıya alan genel bir konfor

duygusundan aldığı kadar, kurulu toplumsal düzenin telkin ettiği pasif bir duyarlığa da arka

çıkar. Bu çalışmada, Nuri Bilge Ceylan sinemasının değişmez kimi motif ve simgeleriyle

birlikte (bu film özelinde eril dayanışma, pedofili, kültürel statükonun kimi sorgulanmaz

addedilen ön kabulleri, vb.) kendini belli bir davaya adamayı gerektiren ideolojik ve politik

idealizmin oportünist bir eğilime bitişik bireysel özgürlük anlayışıyla ilişkisi konusunu

irdelemek amaçlanmıştır. Filmin içeriğinin genel bir yorumlanışına dayalı olan yöntemiyle elde

edilen veriler, özgürlük, idealizm ve aidiyet kavramlarına yönelik gerçekleştirilen literatür

taramasıyla elde edilmiştir. Çalışmada, Nuri Bilge Ceylan sinemasında muhtemel insanlık

durumlarından birisi olarak bireysel özgürlük ideolojisinin aidiyet duygusuyla kurduğu ilişkinin

her tür politik adanmışlık fikrini kamusal algıda gözden düşürdüğüne ilişkin bir yorumlama

çerçevesine ulaşılmıştır.