SILENT VIEWING CULTURE IN DIGITAL JOURNALISM AND THE CHANGING FUNCTION OF SUBTITLES: A DOCUMENT ANALYSIS ON VERTICAL SHORT VIDEOS

Bu çalışma, dijital habercilikte yaygınlaşan sessiz izleme kültürü bağlamında altyazının dönüşen işlevini

tartışmayı amaçlamaktadır. Özellikle TikTok, Instagram Reels ve YouTube Shorts gibi platformlarda

öne çıkan dikey kısa videolar, haber içeriklerinin üretim ve sunum biçimini dönüştürmekte; bu dönüşüm

içinde altyazı yalnızca erişilebilirlik sağlayan yardımcı bir unsur olmaktan çıkarak haber anlamını kuran

yapısal bir katmana dönüşmektedir. Araştırmanın materyalini, dikey video, sosyal medya videosu,

altyazı, erişilebilirlik ve sessiz izleme konularında yayımlanmış temel akademik çalışmalar

oluşturmaktadır. Çalışma, nitel araştırma yaklaşımıyla belge incelemesi yöntemi kullanılarak

yürütülmüş; seçilen kaynaklar tematik olarak değerlendirilmiştir. İnceleme sonucunda üç temel bulgu

öne çıkmıştır. İlk olarak, dikey kısa videoların dijital haber dolaşımında belirgin biçimde öne çıktığı

görülmektedir. İkinci olarak, altyazının dikkat, anlama ve hatırlama süreçlerini desteklediği; mobil ve

sessiz izleme pratikleri nedeniyle daha merkezi bir işleve sahip olduğu anlaşılmaktadır. Üçüncü olarak

ise altyazının, kısa haber videolarında yalnızca söylenenleri yazıya aktaran teknik bir eklenti değil; ritmi

düzenleyen, vurguyu belirleyen ve izleyicinin haberi nasıl okuyacağını yönlendiren editoryal bir unsur

hâline geldiği görülmektedir. Sonuç olarak çalışma, dijital habercilikte altyazının erişilebilirlik

boyutunun ötesinde, anlam üretimi ve haber kurgusu açısından da değerlendirilmesi gerektiğini

savunmaktadır.