Mİ'YÂRU'T-TARÎK (ŞEYHÎ, ABDÜLMECÎD SİVÂSÎ)

Tarikat ehlinin seyr ü sülûkta riayet etmesi gereken esaslara dairdir bir eserdir. Kaynaklarda Abdülmecîd Sivâsî’nin bu adla bir eseri zikredilmemiştir. Ancak Süleymaniye Kütüphanesi Mihrişah Sultan Bölümü 300/3 numaradaki yazmanın kapak sayfasında eserin müellifinin Şeyhî es-Sivâsî, adının da Mi’yârü’t-Tarîk (Tarîkat ölçüleri/ âdâbı) olduğu kaydedilmiştir.

Abdülmecîd Sivâsî eserin mukaddimesinde Allah Teâlâ'nın insanı ma‘rifete kabiliyet ve istidadı dolayısıyla mahlukatın en şereflisi olarak yaratıp “mükerrem” kıldığını, dünya ve üzerindeki her şeyi kendisine tahsis ederek halife tayin ettiğini, insanlar içerisinde en mükerrem olanların da nebiler ve Hz. Peygamber olduğunu ifade ettikten sonra; “Esâs-ı Tarîk-ı enbiyâ ve evliyânın yolu şer’-i Hüdâ’dır. Onsuz saâdet yolu yoktur.” (Süleymaniye Kütüphanesi, Şehid Ali Paşa Bölümü 1367/2, vr. 1b) diyerek enbiyâ ve evliyânın yoluna giren mürîd ve şeyhlerin bu yolda takılıp kalmaması için dikkat etmeleri gereken hususlara değinmiştir. Sivâsî, bu bağlamda nefsi terbiyenin şerîatle, kalbi tasfiyenin tarîkatle ve rûhu tahliyenin de hakîkat yoluyla gerçekleşeceğini çeşitli temsillerle anlatmış, özellikle ruhun nefsi kendine râm etmesi için takip ettiği çetin mücadeleyi âyetlerin işârî yorumları altında çarpıcı örneklerle izah etmiştir. Eserin son bölümünde ise kâmil şeyhlerde bulunması gereken yirmi üç şart ve özelliği sıralamıştır. Osmanlı Türkçesiyle kaleme alınan “Mukaddime” ve iki “Fasıl”dan oluşan eserde, konular işlenirken âyet ve hadîslerden iktibaslar yapılmış, Farsça ve Türkçe şiirlerle metin zenginleştirmiştir.

Eserin Süleymaniye Kütüphanesi, Şehid Ali Paşa Bölümü 1367/2 ve Mihrişah Sultan Bölümü 300/3 numaralarda iki nüshası tespit edilmiştir.