YENİLENEBİLİR ENERJİ VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ
Özet
Enerji tüketimi ülkelerin büyüme ve kalkınma süreçlerini gerçekleştirmesinde önemli bir unsur olarak
bilinmektedir. Sanayi devrimi sonrasında enerjiye duyulan ihtiyacın arttığı görülmektedir. Enerji kullanımı
sayesinde üretim kapasiteleri, teknoloji düzeyleri hızla artmakta ve dolayısıyla büyüme ve kalkınma süreçleri
hızlanmaktadır. Fakat enerji kullanımında enerjinin üretildiği kaynaklar incelendiğinde, bu kaynakların arzının
sınırlı olduğu ve günün birinde tükeneceği görülmektedir. Ayrıca bu kaynakların kullanımı sebebiyle ortaya
çevresel tahribatta birçok olumsuzlukları beraberinde getirmektedir.
Bu çalışmada 1990-2015 dönemleri arası yenilenebilir enerji ve fosil enerji kaynaklarının Türkiye ekonomisi
üzerine etkisi incelenmektedir. Bu amaçla değişkenler arasındaki ilişkinin tespiti için milli gelir, yenilenebilir
enerji ve fosil enerji tüketimi verileri kullanılmıştır. Ayrıca kontrol değişken amacıyla ithalat verisi modele
eklenmiştir. Kullanılan verilerin tamamı Dünya Bankası veri tabanından temin edilmiştir. Öncelikle verilerin
logaritmik dönüşümü sağlanmıştır. Çalışmanın devamında serilerin birim kök içerip içermediğini belirlemek
için ADF birim kök testinden yararlanılmıştır. Birim kök testi sonucunda tüm serilerin sabitli model ve birinci
farkında durağan oldukları tespit edilmiştir. Bu nedenle veriler arasındaki ilişkiyi incelemek üzere Johansen
eşbütünleşme testi ve VAR analizi kullanılmıştır. Johansen eşbütünleşme testi sonucuna göre seriler arasında
eşbütünleşik bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Böylece serilerin uzun dönem sonuçlarını incelemek üzere VAR
Hata Düzeltme modelinden faydalanılmıştır. Çalışmadan elde edilen bulgulara göre uzun dönemde yenilenebilir
enerji kaynakları, fosil enerji kaynakları ve ithalattan milli gelire doğru pozitif ve anlamlı bir ilişki olduğu
belirlenmiştir. Ancak fosil enerji kaynaklarının yenilenebilir enerji kaynaklarına göre milli gelirde etkisinin
daha fazla olduğu tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Türkiye Ekonomisi, Enerji Tüketimi, VECM, Johansen Eşbütünleşme Testi
Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
-
SKA 7: Erişilebilir ve Temiz Enerji
-
SKA 8: İnsana Yakışır İş ve Ekonomik Büyüme
-
SKA 17: Amaçlar için Ortaklıklar
Atıf için künye
Gökçe, N., Aydın, R., & Lögün, A. (2022). YENİLENEBİLİR ENERJİ VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ. 2.INTERNATIONAL MARMARA SCIENTIFIC RESEARCH AND INNOVATION CONGRESS, İstanbul (ss. 96–103).
BibTeX
@inproceedings{gokce2022-112960,
author = {Gökçe, Nazlı and Aydın, Rahman and Lögün, Anıl},
title = {YENİLENEBİLİR ENERJİ VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ},
booktitle = {2.INTERNATIONAL MARMARA SCIENTIFIC RESEARCH AND INNOVATION CONGRESS},
address = {İstanbul},
year = {2022},
pages = {96--103},
url = {https://akademik.atauni.edu.tr/yayinlar/112960-yenilenebilir-enerji-ve-ekonomik-buyume-iliskisi-turkiye-ornegi}
}