Yapay zekânın kamu kurumlarının idari kapasitesine etkisi: Ulusal ve uluslararası literatür çerçevesinde bir analiz
Özet
Bu çalışma, yapay zekânın (YZ) kamu kurumlarının idari kapasitesi üzerindeki etkilerini ulusal ve uluslararası literatür çerçevesinde analiz etmeyi amaçlamaktadır. İdari kapasite, kamu kurumlarının kaynakları yönetme, politika üretme ve hizmet sunma becerisini ifade eden çok boyutlu bir kavramdır. YZ teknolojileri, bu kapasitenin verimlilik, karar kalitesi ve vatandaş katılımı gibi boyutlarını güçlendirme potansiyeli taşırken, aynı zamanda etik, hukuki ve insan kaynağına ilişkin riskleri de beraberinde getirmektedir.
Çalışma, YZ'nin kamu yönetimine entegrasyonunu üç ana eksende ele almaktadır: teknolojik determinizm ve kurumsal adaptasyon, etik ve hukuki çerçeve, kapasite geliştirme ve insan-makine iş birliği. YZ, rutin iş süreçlerini otomatikleştirerek operasyonel verimliliği artırmakta, büyük veri analitiği ile karar alma süreçlerini iyileştirmekte ve vatandaş hizmetlerini kişiselleştirerek memnuniyeti artırmaktadır. Ancak, algoritmik önyargı, şeffaflık eksikliği ve otomasyon kaynaklı işsizlik gibi sorunlar, YZ'nin kamu yönetiminde kullanımını karmaşıklaştırmaktadır.
Çalışmanın bulguları, YZ'nin kamu yönetiminde etkin bir şekilde kullanılabilmesi için etik denetim mekanizmalarının güçlendirilmesi, insan kaynağının dönüştürülmesi ve veri altyapısının iyileştirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. YZ, kamu yönetiminin bir "sihirli değnek"i değil, ancak doğru kullanıldığında etkili bir "araç"ı olabilir. Gelecekte, YZ'nin kamu yönetiminde kullanımı daha da yaygınlaşacak olsa da bu süreçte insan hakları, adalet ve eşitlik ilkeleri her zaman ön planda tutulmalıdır.
Sonuç olarak, YZ'nin kamu yönetiminde kullanılması, idari kapasitenin güçlendirilmesi açısından büyük bir fırsat sunmaktadır. Ancak, bu fırsatın başarıya ulaşması, teknolojik altyapının güçlendirilmesi, etik ilkelerin benimsenmesi ve insan kaynağının dönüşümüyle mümkün olacaktır. Bu süreçte, kamu yönetimi, vatandaşların güvenini kazanarak daha etkin, şeffaf ve adil bir yönetim modeli inşa edebilir.
Anahtar kelimeler: Yapay Zekâ, Kamu Yönetimi, İdari Kapasite, Kamu Kurumları
Atıf için künye
Karataş, A. (2025). Yapay zekânın kamu kurumlarının idari kapasitesine etkisi: Ulusal ve uluslararası literatür çerçevesinde bir analiz. II. International Colosseum Scientific Research and Innovation Congress, Rome (ss. 160–179).
BibTeX
@inproceedings{karatas2025-112617,
author = {Karataş, Adnan},
title = {Yapay zekânın kamu kurumlarının idari kapasitesine etkisi: Ulusal ve uluslararası literatür çerçevesinde bir analiz},
booktitle = {II. International Colosseum Scientific Research and Innovation Congress},
address = {Rome},
year = {2025},
pages = {160--179},
url = {https://akademik.atauni.edu.tr/yayinlar/112617-yapay-zekanin-kamu-kurumlarinin-idari-kapasitesine-etkisi-ulusal-ve-uluslararasi}
}