Kamu yönetiminde kuramsal tartışmalar: Geçmişten geleceğe bir yolculuk
Özet
Kamu yönetimi,
devletin toplumsal ihtiyaçları karşılama, kaynakları etkin kullanma ve kolektif
hedeflere ulaşma süreçlerini düzenleyen çok disiplinli bir alandır. Modern
toplumların karmaşık yapısı ve küresel sorunların artmasıyla birlikte, kamu
yönetiminin rolü ve önemi giderek artmaktadır. Bu disiplin, sadece devletin
işleyişini anlamakla kalmayıp, aynı zamanda vatandaşların yaşam kalitesini
artırma, sosyal adaleti sağlama ve sürdürülebilir kalkınmayı destekleme gibi
kritik görevleri de üstlenmektedir. Bu bağlamda, kamu yönetimi disiplinindeki
kuramsal tartışmaların ve paradigmaların incelenmesi hem akademisyenler hem de
uygulayıcılar için hayati önem taşımaktadır.<o:p></o:p>
Bu çalışmada, kamu
yönetimindeki temel kuramsal tartışmaları tarihsel bir perspektifle
inceleyerek, disiplinin geçirdiği paradigma değişimlerini ve bu değişimlerin
sosyo-politik bağlamını ele almaktadır. Kamu yönetiminin, antik Yunan'dan
modern bürokratik sistemlere uzanan evrimi boyunca, verimlilik-demokrasi,
merkeziyetçilik-yerinden yönetim ve devlet-piyasa dengesi gibi temel
tartışmaların odağında yer aldığı belirtilmektedir.<o:p></o:p>
Bu çalışma
kapsamında, klasik kuramlar ve bürokrasi paradigması ayrıntılı bir şekilde
incelenerek, Max Weber'in rasyonel bürokrasi modeli, Woodrow Wilson'ın
siyaset-yönetim ayrımı ve Frederick Taylor'ın bilimsel yönetim ilkeleri gibi
temel kavramlar ele alınmaktadır. Bu yaklaşımların zaman içindeki eleştirileri
ve alternatif teorilerin ortaya çıkışı değerlendirilmektedir.<o:p></o:p>
20. yüzyılın
ortalarında yaşanan modernizm ve yeni paradigma arayışları bağlamında, Herbert
Simon'ın sınırlı rasyonellik teorisi, sistem teorisi, Yeni Kamu Yönetimi
Hareketi ve kamu tercihi teorisi gibi yaklaşımların disipline getirdiği
yenilikler ve tartışmalar analiz edilmektedir. Özellikle, Yeni Kamu Yönetimi
Hareketi'nin sosyal adalet ve vatandaş katılımı vurgusu ile kamu tercihi
teorisinin piyasa temelli eleştirileri arasındaki gerilimler üzerinde
durulmaktadır.<o:p></o:p>
Bu çalışmada ayrıca,
günümüzde dijitalleşme, iklim krizi ve küresel eşitsizlikler gibi yeni
zorlukların kamu yönetimi kuramlarını yeniden sorgulamaya zorladığı
belirtilmektedir. Dijital çağda yönetişim ve yapay zekanın kamu yönetimi
üzerindeki etkileri gibi konulara değinilerek, geleceğe yönelik öngörüler
disiplinlerarası bir bakış açısıyla değerlendirilmektedir. Sonuç bu çalışmanın
ana fikri, kamu yönetiminin tarihsel süreç içerisindeki kuramsal gelişimini ve
geçirdiği evreleri, temel tartışmalar ve paradigma değişimleri üzerinden
inceleyerek disiplinin gelecekteki olası yönelimleri için bir çerçeve
sunmaktır.<o:p></o:p>
Anahtar
Kelimeler: Kamu
Yönetimi, Bürokrasi, Yeni Kamu İşletmeciliği, Yönetişim, Dijital Yönetişim<o:p></o:p>
Atıf için künye
Karataş, A. (2025). Kamu yönetiminde kuramsal tartışmalar: Geçmişten geleceğe bir yolculuk. 13th International Zeugma Congress on Scientific Research, Gaziantep (ss. 12–23).
BibTeX
@inproceedings{karatas2025-112612,
author = {Karataş, Adnan},
title = {Kamu yönetiminde kuramsal tartışmalar: Geçmişten geleceğe bir yolculuk},
booktitle = {13th International Zeugma Congress on Scientific Research},
address = {Gaziantep},
year = {2025},
pages = {12--23},
url = {https://akademik.atauni.edu.tr/yayinlar/112612-kamu-yonetiminde-kuramsal-tartismalar-gecmisten-gelecege-bir-yolculuk}
}