Hegemonya, altyapısal iktidar ve disipline edici iktidar kavramlarının devlet üzerine değerlendirmeleri

Devlet kavramı tanımlamanın ve çözümlemenin oldukça zor olduğu birçok araştırmacı ve teorisyen tarafından kabul edilmektedir. Üstelik araştırmacıların birçoğu devlet kavramıyla ilgili olarak bir tanımlama yapma işlemine girişmeden ve devlete bir değer atfetmeden değerlendirmeler yapmaktadır. Ayrıca bazı araştırmalarda ise devlet kavramı, katı işlevselci bir bakış açıyla siyasal düzen ve yönetim üzerine odaklanılmaktadır. Ancak devletin doğası, biçimleri, işlevleri ve kendine özgü bir tanımı hala tartışmalı konuların başında gelmektedir. Durumunda böyle olmasında hiç şüphesiz siyaset bilimi ve siyaset sosyolojisi alanındaki kuramların bütüncül bir devlet kuramı ortaya atamaması yer almaktadır. Bu konuya en çok eğilim Marksizm’de dahi devleti çözümleye yönelik eksik noktalar bulunmaktadır. Nitekim bu noktada Antonio Gramsci, Michael Mann ve Michel Foucault gibi düşünürlerin devlete ve iktidara ilişkin söylemleri oldukça önemlidir.

Bu çalışma kapsamında ilk olarak Antonio Gramsci, Michael Mann ve Michel Foucault’nun iktidar çözümlemelerine ilişkin olarak ortaya atmış oldukları kavramlar irdelenmiştir. Bu kavramlardan yola çıkarak yapılan devlet çözümlemeleri değerlendirilmiştir. Bu değerlendirmelerin bir devlet kuramı oluşturma boyutuna ulaşıp ulaşamadığı incelenmiştir. Son olarak bu kavramların devleti çözümleyebilme noktasında, ne derece yeterli olduğu tespit edilmeye çalışılmıştır. Çalışma sonucunda elde edilen bulgular devlet kuramları alanındaki literatüre çeşitli yönlerden katkı sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler: Devlet, Devlet Kuramı, Hegemonya, Altyapısal İktidar, Disipline Edici İktidar