ULUSAL KALKINMA PLANLARI VE BÜTÜNLEŞİK AFET YÖNETİMİ: TÜRKİYE’NİN PLANLAMA SÜRECİNE ELEŞTİREL BİR BAKIŞ
Özet
Bu çalışma, Türkiye’nin ulusal kalkınma planlarında afet yönetiminin yerini ve bu alandaki
gelişmeleri incelemektedir. Türkiye’nin planlı kalkınma süreci, 1961 Anayasası ile resmiyet
kazanmış ve devletin ekonomik, sosyal ve kurumsal hedeflerine ulaşmada önemli bir araç
haline gelmiştir. Ulusal kalkınma planları, sadece kalkınma stratejilerinin belirlenmesinde
değil, aynı zamanda afet yönetimi gibi kritik alanlarda da stratejik yaklaşımların
geliştirilmesinde rol oynamıştır. Bu bağlamda, çalışma, Türkiye’nin kalkınma planlarında afet
yönetiminin zaman içinde önemli bir dönüşüm geçirdiğini ortaya koymaktadır. İlk başlarda
sınırlı bir şekilde ele alınan afet yönetimi, özellikle 1999 Marmara Depremi sonrası daha fazla
öncelik kazanmış ve 8. ve 12. Kalkınma Planları'nda bu değişim belirgin bir biçimde
görülmüştür. Çalışmanın bulguları, afet yönetimi anlayışının genellikle felakete müdahale
odaklı kaldığını ve sistematik bir yaklaşımın eksik olduğunu göstermektedir. Özellikle 12.
Kalkınma Planı’nda afet yönetimi bütünsel bir şekilde ele alınmak istense de, uygulama
seviyesindeki zorluklar, planın etkinliğini sınırlamaktadır. Bu zorluklar arasında kurumlar arası
entegrasyon eksiklikleri ve afet risk azaltma stratejilerinin yetersizliği öne çıkmaktadır. Ayrıca,
6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen Kahramanmaraş ve Hatay merkezli deprem, afet
yönetimi reformlarının yetersizliğini ve stratejik planlamaların eksikliğini açıkça gözler önüne
sermiştir. Bu durum, afet yönetimi uygulamalarının daha analitik bir yaklaşımla yeniden ele
alınmasını zorunlu kılmaktadır. Sonuç olarak, Türkiye’deki afet yönetimi yaklaşımlarının, uzun
vadeli kalkınma hedefleriyle daha etkin bir şekilde entegre edilmesi gerektiği söylenebilir.
Anahtar Kelimeler: Ulusal Kalkınma Planları, Afet Yönetimi, Türkiye, Bütünleşik Afet
Yönetimi
Atıf için künye
Altunok, Ş., & Batuhan, T. (2025). ULUSAL KALKINMA PLANLARI VE BÜTÜNLEŞİK AFET YÖNETİMİ: TÜRKİYE’NİN PLANLAMA SÜRECİNE ELEŞTİREL BİR BAKIŞ. AICHSS 5th INTERNATIONAL CONFERENCE ON HUMANITY AND SOCIAL SCIENCES, Muş (ss. 253–266).
BibTeX
@inproceedings{altunok2025-112278,
author = {Altunok, Şuheda and Batuhan, Tuna},
title = {ULUSAL KALKINMA PLANLARI VE BÜTÜNLEŞİK AFET YÖNETİMİ: TÜRKİYE’NİN PLANLAMA SÜRECİNE ELEŞTİREL BİR BAKIŞ},
booktitle = {AICHSS 5th INTERNATIONAL CONFERENCE ON HUMANITY AND SOCIAL SCIENCES},
address = {Muş},
year = {2025},
pages = {253--266},
url = {https://akademik.atauni.edu.tr/yayinlar/112278-ulusal-kalkinma-planlari-ve-butunlesik-afet-yonetimi-turkiyenin-planlama}
}