TÜRKİYE'DE BÜTÜNLEŞİK AFET YÖNETİMİ: BÖLGESEL DÜZEYDE PLANLAMA VE ÇOKLU RİSK DEĞERLENDİRMESİ İHTİYACI
Özet
Afetler, doğa, teknoloji ve insan kaynaklı olayların bir sonucu olarak meydana gelir ve geniş
çapta ekonomik, çevresel, sosyal ve fiziksel kayıplara yol açar. Türkiye, coğrafi yapısı ve
iklimsel koşulları nedeniyle çeşitli afet türlerine sıkça maruz kalan bir ülkedir. Afet yönetimi,
sadece ulusal düzeyde değil, aynı zamanda yerel ve bölgesel düzeyde de etkili bir şekilde
planlanması gereken karmaşık bir süreçtir. Bu bağlamda, mevcut afet yönetimi planlarının
yalnızca ulusal ve il düzeyinde değil, aynı zamanda bölgesel düzeyde de ele alınması gerekir.
Bu çalışmada, Türkiye'deki 81 ilin doğal afet türlerine dair meydana gelme sıklıkları betimsel
istatistik yöntemiyle incelenmiştir. Afet Yönetimi Karar Destek Sistemi (AYDES) verileri ve
İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırması (İBBS) düzey 1 ve düzey 2 ölçeklerinde doğal afet
türlerinin bölgesel sıralamaları yapılmış ve veriler il düzeyinde toplanarak merkezi eğilim
ölçüsü hesaplanmıştır. Çalışma, afet türlerinin şiddeti değil, meydana gelme sıklıkları üzerinden
bölgesel düzeydeki dağılımları incelemeyi amaçlamaktadır. Elde edilen bulgular, orman
yangını, deprem, heyelan ve su baskını gibi afet türlerinin bölgesel düzeyde değerlendirilmesi
gerektiğini ortaya koymaktadır. Bu tür afetlerin sadece ulusal değil, aynı zamanda bölgesel
planlamalarla ele alınmasının, afet risklerini daha etkin bir şekilde yönetebilmek için gerekli
bir adım olduğu sonucuna varılmıştır. Ayrıca, afet risklerini azaltma stratejilerinin sadece
büyük ve şiddetli afetlere odaklanmaması gerektiği, daha sık meydana gelen ve etkileri
birikimli olan afet türlerinin de göz önünde bulundurulması gerektiği vurgulanmaktadır.
Türkiye’deki mevcut afet yönetimi stratejilerinin, sadece belirli bir bölge veya afet türüne
odaklanmak yerine, tüm afet türlerini kapsayan ve çoklu risk değerlendirmelerini içeren
bütünleşik bir yaklaşım benimsemesi gerektiği savunulmaktadır. Bu bağlamda, afet yönetimi
planlarının bölgesel düzeyde yeniden yapılandırılması ve bölgesel iş birliği ile entegrasyonun
sağlanması, afet yönetiminin etkinliğini artıracak ve daha geniş bir etki alanı oluşturacaktır.
Anahtar Kelimeler: Bütünleşik Afet Yönetimi, Bölgesel Planlama, Çoklu Risk
Değerlendirmesi
Atıf için künye
Altunok, Ş., & Batuhan, T. (2025). TÜRKİYE'DE BÜTÜNLEŞİK AFET YÖNETİMİ: BÖLGESEL DÜZEYDE PLANLAMA VE ÇOKLU RİSK DEĞERLENDİRMESİ İHTİYACI. AICHSS 5th INTERNATIONAL CONFERENCE ON HUMANITY AND SOCIAL SCIENCES, Muş (ss. 236–252).
BibTeX
@inproceedings{altunok2025-112270,
author = {Altunok, Şuheda and Batuhan, Tuna},
title = {TÜRKİYE'DE BÜTÜNLEŞİK AFET YÖNETİMİ: BÖLGESEL DÜZEYDE PLANLAMA VE ÇOKLU RİSK DEĞERLENDİRMESİ İHTİYACI},
booktitle = {AICHSS 5th INTERNATIONAL CONFERENCE ON HUMANITY AND SOCIAL SCIENCES},
address = {Muş},
year = {2025},
pages = {236--252},
url = {https://akademik.atauni.edu.tr/yayinlar/112270-turkiyede-butunlesik-afet-yonetimi-bolgesel-duzeyde-planlama-ve-coklu-risk}
}