Dayanıklılık yaklaşımı perspektifinden uyarlanabilir yönetimden uyarlanabilir yönetişime geçiş

Doğal Afetler, küresel ısınma, iklim değişkenlikleri gibi çevresel sorunlar ile ekonomik krizler, siyasi değişim ve demografik değişim gibi uzun vadeli sosyal-ekolojik değişimler bir sistemin dayanıklılığını test eden zorlu koşullar olarak değerlendirilir. Bu koşulların kısa ve uzun vadede ortaya çıkardığı problemler birçok ülkede hükümetlerin çevresel kaynakları yönetme biçimlerini yeniden düşünmeye ve revize etmeye zorlamaktadır. Son yıllarda, uyarlanabilir yönetişim kavramı, çevresel sorunlarla ilgili geleneksel “tahmin et ve kontrol altına al” anlayışına yeni bir alternatif olarak bilim camiasında hızla önem kazanmaktadır. Uyarlanabilir yönetişim, bilim adamları ve uygulayıcılar tarafından hızlı çevresel değişimlerin ortaya çıkardığı karmaşıklık ve belirsizlik karşısında çevresel kaynakların yönetimini kontrol etmeye yönelen çevresel yönetişimin yeni bir türüdür. Uyarlanabilir yönetim literatürde farklı perspektiflerden değerlendirilmesine rağmen uyarlanabilir yönetişim yaklaşımı ile ilişkisi ve özelde uyarlanabilir yönetişim ulusal literatürde yeterince incelenmediği görülmüştür.

Bu çalışmada öncelikle dayanıklılık yaklaşımı merceğinden uyarlanabilir yönetişim üzerine, kavramı açıklamaya yönelik çabaları sentezleyerek ve uyarlanabilir yönetimden uyarlanabilir yönetişime doğru dönüşümle ilgili süreç incelenmektedir. Bunun yanında literatürdeki boşluğu doldurmaya yönelik uyarlanabilir yönetişim üzerine önemli bir araştırma kronolojisi sunulmaktadır. Ayrıca uyarlanabilir yönetişim yaklaşımın ayırt edici özellikleri ve diğer yönetim yaklaşımlarından farkları ortaya konularak, yaklaşımın kuramsal gelişim çizgisi tespit edilmeye çalışılmaktadır. Böylelikle yaklaşımın hem ulusal literatürü tanıtılması hem de yaklaşımın gelişim sürecinde dayanıklılık yaklaşımının bakış açısı ortaya konulmaktadır. Sonuç olarak bu çalışma kapsamında yapılan değerlendirmelerin konunun literatürüne katkı sağladığı gibi kamu politikası yapıcıları ve uygulayıcıları açısından önemli çıkarımları bulunmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Uyarlanabilir Yönetim, Uyarlanabilir Yönetişim, Dayanıklılık, Yönetişim