SURİYE’DE HAFIZ ESED REJİMİNİN SİYASİ, SOSYAL VE İDEOLOJİK DAYANAKLARI
Özet
Suriye’de 2011’den bu yana yıkıcı bir iç savaşın devam ediyor olması, bu savaşın baş aktörü olan Beşşar Esed rejiminin ve onun selefi
olan Hafız Esed rejiminin yapısı hakkında ciddi araştırmaları önemli
ve gerekli hale getirmektedir. Beşşar Esed rejimi, iktidara geldiği 2000 yılından itibaren birkaç yıllık bir geçiş döneminden sonra,
büyük ölçüde baba Hafız Esad’ın tasarladığı ve uyguladığı rejiminin
temel yapısına dönüşmüştür.
Acaba Suriye’yi 1971’den itibaren yaklaşık otuz yıl polis devletiyle ve
derin stratejilerle yöneten Hafız Esed’in kurduğu ve liderliğini yürüttüğü rejim, siyasi, sosyal ve ideolojik anlamda hangi temel dinamiklere dayanmıştır?
Bu çalışmada Hafız Esed rejimi tarihi süreç halinde izlenmeye ve
dayandığı temel dinamikler belirlenmeye çalışılmaktadır. 1971-2000
döneminde hâkim olan Esed rejimi milliyetçi, sosyalist, etatist, anti-emperyalist, militarist vb. bazı özelliklerini bağlı olduğu Baas hareketinden ve 1950ler ve 1960lardaki Suriye siyasetinin genel yapısından almış, Alevi (Nusayri) eğilimli, kırsala yönelik vb. bazı politikalar
ise Esed’in şahsi ve sosyolojik pozisyonu çerçevesinde şekillenmiştir.
Sekülerizm, 1963’te iktidara gelen Baas hareketinin daha önceki döneminde de belli ölçüde yer almakla beraber, Esed döneminde sekülerizmin vurgusu artmıştır.
Fakat Esed rejiminin siyasetiyle ilgili analizlerde ideolojik ve sosyolojik dinamiklere yönelik tespitler yeterli olmayacağı için, pragmatizm,
nepotizm ve liderlik kültü ve otokrasisi gibi reel politik bazı faktör ve
dinamiklerin oldukça etkili olduğunun altını çizmek gerekmektedir.
Belirtmek gerekir ki Arap milliyetçiliği ve Arap sosyalizmi gibi bazı
eğilimler Esed rejiminin kendisine içerde ve dışarda geniş bir destek tabanı oluşturmak için dayandığı temel bazı parametreler olsa
da mezhep farkından kaynaklanan bir siyasi kimya farklılığı, kritik ve
dönüm noktası niteliğindeki bazı olaylarda Hafız Esed rejimini diğer
Arap rejimlerinden farklı siyasi istikametlere sevk etmiştir.
Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
-
SKA 16: Barış, Adalet ve Güçlü Kurumlar
Atıf için künye
Aktaş, H. E. (2021). SURİYE’DE HAFIZ ESED REJİMİNİN SİYASİ, SOSYAL VE İDEOLOJİK DAYANAKLARI. Birinci Uluslararası Artuklu İktisadi İdari ve Siyasi Bilimler Kongresi, Mardin (ss. 238–259).
BibTeX
@inproceedings{aktas2021-108682,
author = {Aktaş, Hasan Emir},
title = {SURİYE’DE HAFIZ ESED REJİMİNİN SİYASİ, SOSYAL VE İDEOLOJİK DAYANAKLARI},
booktitle = {Birinci Uluslararası Artuklu İktisadi İdari ve Siyasi Bilimler Kongresi},
address = {Mardin},
year = {2021},
pages = {238--259},
url = {https://akademik.atauni.edu.tr/yayinlar/108682-suriyede-hafiz-esed-rejiminin-siyasi-sosyal-ve-ideolojik-dayanaklari}
}