Atatürk Üniversitesi Atatürk Üniversitesi
Ara
Projelere dön
Proje Devam Ediyor TÜBİTAK Projesi

Okul Öncesi Çocukların Tiyatral Maske İle Duygularını İfade Etme Becerisi Kazanması

Elif Özhancı (Danışman (Yürütücü Gerçek Kişi Olan Projede))

TÜBİTAK 2025–2026

Proje özeti

İlk çağlardan bu yana insan, dış dünya ve diğer insanlar ile iletişim kurmanın çeşitli yollarını

bulmuştur. İlkel insan için iletişim sağlamanın bir yolu da ritüel olmuştur. İnancını, korkusunu, duygularını

aktarmak için topluluk içinde herkesin katılımıyla gerçekleştirilen bu ritüellerde maskeler, makyajlar ve çeşitli

kostümler kullanılmıştır. Özellikle kullanılan maskeler, doğaüstü varlıkları temsil etmek ve duygu durumunu

aktarmak için önemlidir. Sonraki dönemlerde maske artık tiyatral bir malzeme olarak sahnedeki yerini almış,

Antik Yunan başta olmak üzere birçok tiyatro oyununda karakterin duygusunu aktarma görevi üstlenmiştir.

Çağlar boyunca, Uzak Doğu’dan Asya’ya, Avrupa’dan Amerika’ya dünyanın hemen her yerinde maskenin

ifadeyi aktarmak için kullanıldığı arkeolojik kazılarda bulunan kanıtlarla ispat edilmiştir.

İnsan duygularını aktarabilmeyi bebeklikten itibaren öğrenmeye başlar. Bunu yaparken türlü yüz

ifadeleri kullanmayı öğrenerek hayatına geçirebilir. Çocukluk dönemindeki sosyal çevre, eğitim ve benzeri

birçok faktör kişisel gelişime etki eder. Bu da bireyi çocuk yaştan itibaren sosyalleştiren bilgi ve becerilerini

geliştiren bir olgudur. Günümüzde kitle iletişim araçlarının çokluğu ve dijital mecraların hayatımızdaki

yoğunluğu insanları daha içe dönük ve sanal iletişime yatkın hale getirmiştir. Çocukların da bundan yoğun bir

biçimde etkilendiği düşünülürse iletişim becerileri ve ifade aktarımları yetersiz kalmaktadır. Özellikle çocukluk

döneminin ilk 6 yılı bilişsel ve motor becerilerin en çok geliştiği dönemlerdir. Okul öncesi döneme tekabül eden

bu çağdaki çocukların ifade yeteneklerini geliştirmek amaçlı planlanan projede, çocukların hem el becerileri

hem yaratıcılıkları hem de sosyalleşme yetileri desteklenecektir.

Proje, okul öncesi dönemdeki çocukların başta ailelerinden ve sosyal çevrelerinden edindikleri iletişim

yöntemlerine ek olarak, tiyatral olanakları barındıran maskenin de bir duygu aktarımı aracı olarak tanımlanıp

deneyimlenmesini sağlayacaktır. Hem tiyatro sanatını hem ifade yetisini hem de duygularını aktarmayı

öğreneceklerdir.

Erzurum Atatürk Üniversitesi, GSF, Sahne Tasarımı Bölümü öğrencilerinin gerçekleştireceği projede

okul öncesi çocukların maskeyi keşfetmesi sağlanacaktır. Maskeler seçilen uygulama grubu ile

gerçekleştirilerek çıkan ürünler sahne üzerinde kullanılarak çocukların kendilerini başarılı ve bir sonuca ulaşmış

olarak gururlu hissetmeleri sağlanacaktır.

Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları

  • SKA 4: Nitelikli Eğitim