Atatürk Üniversitesi Atatürk Üniversitesi
Ara
Projelere dön
Proje Devam Ediyor TÜBİTAK Projesi

Bas-Boyun Kanseri Hücrelerinde (FADU ve SCC-9) SALL4 Geninin Direnç Genleri IleOlan Iliskilerinin Arastırılması (in vivo ve in vitro Çalısma)

Adem Kara (Yürütücü), Seçkin Özkanlar (Araştırmacı), Kübra Solak (Araştırmacı), Yağmur Ünver (Araştırmacı), Burak Erdemci (Danışman (Yürütücü Gerçek Kişi Olan Projede)), Hülya Kara (Araştırmacı)

TÜBİTAK 2025–2028

Proje özeti

Baş ve boyun skuamöz

hücreli karsinomların (HNSCC) tedavisinde etkinliği artıracak ya da

kısıtlayabilecek genlerin belirlenmesi, yeni ilaçların ortaya çıkmasını veya

var olan ilaçların etki mekanizmasının daha iyi anlaşılmasını sağlayacaktır. Sal

benzeri protein 4 (SALL4), normalde embriyonik kök hücrelerinde bulunan bir

transkripsiyon faktörüdür. Ancak, son yıllarda yapılan çalışmalar, SALL4’ün

kanser hücrelerinde aşırı ifade edildiğini ve kanser gelişimi, ilerlemesi ve

metastaz ile yakından ilişkili olduğunu göstermektedir. SALL4, HNSCC gibi

kanserlerde yüksek ifade edilir ve bu durum kötü prognozla ilişkilendirilir.

Ancak, SALL4’ün HNSCC’de ilaç direnci gelişimi ile ilişkili diğer

genlerle etkileşimini veya direnç geliştirilmiş hücreler üzerindeki etkilerini

inceleyen bir çalışmaya rastlanmamıştır. <o:p></o:p>

İlaç direnç genleri

günümüzde önemli ve ilerlemiş kanser vakalarında tedavi etkinliğinin sınırlı

kalmasındaki en önemli nedendir. SALL4’ün HNSCC’de direnç genleri ile

ilişkilerinin belirlenmesi ve moleküler mekanizmalarının açıklığa

kavuşturulması yeni terapötik stratejilerin geliştirilmesine ve hastaların

tedaviye daha iyi yanıt vermesine yardımcı olabilir. Bu bilgiler doğrultusunda

önerilen proje, SALL4’ün baskılanması ve yüksek düzey ifadelenmesi yoluyla

HNSCC’de SALL4 ve ilaç direnç mekanizması arasındaki ilişkiyi ilk kez

in vitro ve in vivo olarak araştırması yönüyle özgündür. Çalışmada HNSCC hücre

hatlarından FaDU ve SCC-9 hücreleri normal ve paklitaksel (PTX) ilaç direnci geliştirilmiş

formda kullanılacaktır. Öncelikle normal ve ilaç direnci geliştirilmiş FaDU ve

SCC-9 hücrelerinde SALL4 ifadesi baskılanacaktır. Ardından, bu hücrelerin tepkisi

PTX uygulaması ile

incelenecektir. Hem normal SALL4 ifadesi olan hem de SALL4 baskılanmış normal

ve ilaç direnci geliştirilmiş hücrelerde yarı inhibisyon (IC50)

derişimleri belirlenecektir. SALL4 ifadeleri gerçek zamanlı polimeraz zincir reaksiyonu

ve Western Blot (WB) ile kontrol edilecektir. Ardından, belirlenen IC50

değerlerinde normal ve ilaç direnci gelişmiş FaDU ve SCC-9 hücrelerinde hücre

döngüsü, hücre migrasyonu ve apoptotik durum incelenecektir. Normal hücrelerde

SALL4 geni baskılanmış gruplarda, dirençli ve SALL4 geni ifadelenmesi

arttırılmış gruplara kıyasla daha düşük IC50 değerleri

beklenmektedir. Mekanizmanın detaylarını anlamak için, normal ve ilaç direnci

gelişmiş FaDU ve SCC-9 hücrelerinde PTX uygulamasından sonra RNA dizileme

analizi yapılacaktır. Bu sonuçlar, gerçek zamanlı PCR ve WB teknikleri ile doğrulanacak

ve mekanizma detaylı bir şekilde açıklığa kavuşturulacaktır. Hücre kültürü

çalışmalarının verilerine dayanarak, ksenograft fare modelinde de çalışılacak

ve SALL4 geninin ilaç direnci mekanizması ile ilişkisi ve bu genin kanser için

terapötik bir hedef olup olmadığı belirlenecektir. <o:p></o:p>

Bu bilgiler

ışığında tasarlanan proje önerisinin amaçları şöyledir:<o:p></o:p>

<!--[if !supportLists]-->1.

<!--[endif]-->siRNA-SALL4 kullanılarak SALL4 geni baskılanmış

FaDU ve SCC-9 hücre hatlarıın, model ilaç olarak seçilen PTX uygulamasına tepkisi hücre canlılığı, migrasyonu,

döngüsü ve apoptoz düzeyinde belirlenecektir.<o:p></o:p>

<!--[if !supportLists]-->2.

<!--[endif]-->İlaç direnç genleriyle

birlikte bu hücrelede yüksek ve düşük ifadelenen genler, RNA dizileme analizi

ile belirlenecektir. Böylece SALL4 geninin kanserdeki rolü transkriptomik

düzeyde araştırılacaktır.<o:p></o:p>

<!--[if !supportLists]-->3.

<!--[endif]-->SALL4 geninin baskılanmasının,

ksenograft modelde anti kanser etkisi ortaya konacak ve tümör küçülmesine

etkileri in vivo düzeyde araştırılacaktır.<o:p></o:p>

Proje ön çalışması

kapsamında, laboratuvarımızda bulunan normal ve PTX dirençli FaDU ve SCC-9

hücrelerinde SALL4, MDR1, CMOAT ve LRP1 genlerinin ekspresyon düzeyi gerçek

zamanlı PCR ile incelendi. Bu verilere dayanarak, SALL4 geninin ilaç direnciyle

ilişkili olabileceği öngörülmektedir; ancak daha detaylı bilgi için daha fazla

çalışma gerekmektedir. Bugüne kadar, SALL4’ün HNSCC gibi ilaç direnci

gelişiminde rol oynayan diğer genlerle etkileşimi veya ilaç direnci geliştiren

hücreler üzerindeki etkilerini inceleyen kapsamlı bir çalışma yapılmamıştır.

Araştırma sonuçları, SALL4’ün ilaç direnci mekanizmasıyla ilişkisini anlayarak,

HNSCC gibi kanserlerin tedavisinde yeni yaklaşımların geliştirilmesine olanak

sağlayacaktır. Bu çalışma, ilaç direncinin altında yatan moleküler

mekanizmaları aydınlatarak, ilaç direnci geliştiren kanser hücrelerine karşı

daha etkili tedavi stratejilerinin belirlenmesine katkıda bulunacaktır. Ayrıca,

kanser prognozunun daha doğru bir şekilde belirlenmesine yardımcı olacaktır. Bu

çalışma ayrıca kanser biyolojisi ve tedavisi alanındaki temel bilgiyi

artırarak, gelecekteki araştırmalara ve klinik uygulamalara yol açacak, böylece

kanser tedavisi ve yönetimi alanında önemli bir ilerleme sağlayacaktır.