Kromit Atıklardan Biyoliç ile Nikel kazanım Potansiyeli

Bu projede, Elazığ’ın Alacakaya ilçesine bağlı Guleman bölgesinde madencilik faaliyetlerine devam eden

ETİ KROM A.Ş.’nin kromit zenginleştirme tesislerinde nihai atık olarak elde edilen olivin ve serpantinden

biyomadencilik yaklaşımları ile nikel kazanım potansiyeli incelenecektir. Projede kullanılacak temel

yöntem, hidrometalurjik proseslere kıyasla çok daha düşük maliyetli, çevre dostu ve düşük tenörlü

cevherlere uygulanabilen biyoliç proseslerine dayanmaktadır. Biyoliç, mikroorganizma kullanılarak

gerçekleştirilen liç (ekstraksiyon) işlemi olarak tanımlanabilir ve özellikle son yıllarda düşük tenörlü

kaynaklardan değerli metallerin kazanımında gittikçe artan bir uygulama alanı bulmuştur. Küresel çapta

nikele artan talep ve mevcut rezervlerin hem miktar hem de kalite açısından azalması, araştırmacıları

düşük tenörlü cevherleri ve ikincil kaynakları değerlendirmeye yöneltmiştir. Bu bağlamda, madencilik ve

hammadde hazırlama gibi herhangi bir ön işlem gerektirmeyen olivin ve serpantinden nikel kazanım

potansiyelinin araştırılması amaçlanmıştır. Burada kullanılması planlanan hammaddelerin proses artığı

olması, atık bir malzemeden nikel gibi yüksek değerli bir metal elde etme potansiyeli ve atık kullanımı ile

sağlanabilecek azaltılmış çevresel riskler projenin özgün değerini oluşturmaktadır. Gerçekleştirilen

karakterizasyon analizleri, özellikle olivinin %0,3247’lik nikel içeriği ile değerlendirilebilme potansiyeline

sahip ikincil bir nikel kaynağı olabileceğini işaret etmektedir. Öncül biyoliç denemeleri, yalnızca 1 haftalık

biyoliç süreci sonunda doğal pH değerlerinde (≈6,3) dahi katıdan %Ni gideriminin olivin ve serpantin için

sırasıyla 50,86 ve 41,34 olduğunu, pH 5 için ise bu değerlerin sırasıyla 52,78 ve 57,86’ya yükseldiğini

göstermiştir. En düşük maliyetli hidrometalurjik proses olan yığın liçinde yaklaşık 18 aylık sürede ulaşılan

ortalama %75’lik verim değerleri ile kıyaslandığında, biyoliç ön denemelerinden elde edilen sonuçların

umut vadedici ve üzerinde çalışılmaya değer olduğu söylenebilir.