Atatürk Üniversitesi Atatürk Üniversitesi
Ara
Projelere dön
Proje Tamamlandı Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje

Parion'dan Unik Nitelikli Bir Mezar Stelinin Yüksek Çözünürlüklü Fotogrametrik Belgelemesi ve Bilimsel Araştırma Metodolojisiyle İncelenmesi

Hasan Kasapoğlu (Yürütücü), Cevat BAŞARAN (Araştırmacı)

Atatürk Üniversitesi 2021–2023

Proje özeti

Parion

bugünkü Çanakkale İli, Biga İlçesi, Kemer Köyü sınırları içerisinde yer

almaktadır. Mysia Bölgesi’nin batısında

yer alan antik kentin, özellikle sikke katalogları ve kimi kaynaklara göre

Mysia, kimine göre ise Troas Bölgesi sınırları içerisinde yer aldığı belirtilse

de arkeolojik veriler doğrultusunda Troas Bölgesi kentleri arasında olması

gerektiği düşünülmektedir. Parion Antik Kenti’nde 2005 yılından bu yana kazı

çalışmaları yapılmaktadır. Güney-Tavşandere Nekropolisi çalışılan alanlardan birisidir.

2021 yılında nekropolisin bugüne kadar çalışılan batı bölümünde

gerçekleştirilen kazılarda ortaya çıkarılan AM6 olarak adlandırılan bir mezar

bulunmuştur. Mezarın toprak altında

kalan gömü teknesinden ele geçen mezar konteksti çalışmanın konusunu

oluşturmaktadır. AM6’nın gömü teknesinin üzerinde U biçimli bir üst oda

düzenlemesine vardır. Mezar yansıtmış olduğu bu mimari düzenlemeden dolayı

mezar tipi olarak Sunak Biçimli Anıt Mezar tipi yansıtmaktadır. Mezarın U

biçimli üst odasının kuzey kenarına yerleştirilmiş büyükçe bir mezar steli

bulunmaktadır. Ancak bu stel olasılıkla Roma Dönem’indeki kullanım evresi sonlarında

orijinal yerinden alınarak bu üst odanın kuzey batı kenarına düzgün bir şekilde

bırakılmıştır. Üzerindeki kabartmalar ve alt kısmındaki yazıttan anlaşıldığına

göre bu stel kölelikten azat edilmiş bir karı koca çift için yapılmıştır.

Bununla birlikte, mezarın daha altta yer alan gömü teknesinden ele geçen biri

çocuk, diğerleri yetişkin toplam 10 bireye ait antropolojik veriler ve çok sayıdaki

ölü hediyesi materyal stelde adları belirtilen bu iki birey ile birlikte

mezarda aynı aileden olması muhtemel sekiz bireyin daha olduğu anlaşılmıştır.

Bu veriler sonucu bir aile mezarı olabileceği düşünülen AM6 nolu mezarın gömü

teknesinden, sikke verileri dışındaki, ele geçen pişmiş toprak ve cam kaplar,

takılar, metal eşyalardan oluşan kontekst çalışmada ayrıntılı olarak

değerlendirilmiştir. Çalışmanın bir diğer konusunu oluşturan mezar stelinin fotoğraflama

işlemi kontrollü ışık altında, yüzük flaş ve 1/100 mm hassasiyetli ölçeklerle

yapılmıştır. Ham fotoğraflar üzerinde gölge, ışık ve beyaz ayarları yapılarak

görsel veriler kalibre edilmiştir. Reality Capture fotogrametri algoritmaları

yardımıyla işlenen bu veriler, yine mimari fragman ebadına bağlı olarak on

milyon ile yirmi milyon poligona denk düşecek şekilde kapalı şekil model (solid

mesh) olarak indirgenmiş ve aktarılmıştır. Aktarılan model doku (texture)

algoritmaları ile işlenerek modellerin gerçek renk ve dokuları elde edilmiştir.

Elde edilen modelin kontrolleri yapıldığında kullanılan metodolojinin maksimum

1/10 mm hata payına sahip olduğu tespit edilmiştir.<o:p></o:p>