Üniversite Öğrencilerinin Sosyal Medya Bağımlılığı ile Sosyotelizm (Phubbing) Davranışı Arasındaki İlişkide Sosyal Kaygının Aracı ve Sosyal Güvende Hissetmenin Düzenleyici Rolü

Amaç: Sosyal medya büyümekte olan bir fenomen olup özellikle genç kullanıcıların

yaşamlarının ayrılmaz bir parçası ve temel iletişim kanalı haline gelmiştir. Sosyal medya

kullanımının dijital platformda yaygınlaşması ve sosyal medya bağımlılığı gibi

bağımlılıklar ile birlikte sosyal ilişkilerde değişiklikler yaşanmasını sağlayan

“sosyotelizm” adı verilen yeni bir sosyal problem ortaya çıkmıştır. Bu araştırmada

üniversite öğrencilerinin sosyotelizm davranışı ile sosyal medya bağımlılığı arasındaki

ilişkide sosyal kaygının aracı rolünün belirlenmesi amaçlanmıştır.

Yöntem: Çalışmaya 581’i kadın, 202’si erkek olmak üzere 783 üniversite öğrencisi

katılmıştır. Araştırma genel tarama modelinin bir alt türü olan ilişkisel tarama

modelindedir. Sosyotelizm davranışı ve sosyal medya bağımlılığı arasındaki ilişkileri

analiz etmek için Pearson Korelasyon analizi, sosyal kaygının sosyotelizmi yordamasına

ilişkin Lineer Doğrusal Regresyon analizi, sosyal kaygının sosyotelizm davranışı ile

sosyal medya bağımlılığı arasındaki ilişkide aracı rolünü incelemek için yapısal eşitlik

modeli analizi yapılmıştır.

Bulgular: Çalışmada öğrencilerin sosyotelizm düzeyleri ile sosyal medya bağımlılık ve

sosyal kaygı düzeyleri arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu ve sosyal

kaygının sosyotelizm davranışının yordayıcısı olduğu saptanmıştır. Ayrıca bu çalışma

öğrencilerin sosyotelizm davranışı ile sosyal medya bağımlılığı arasındaki ilişkide

sosyal kaygının aracı olarak arttırıcı rolü olduğunu göstermiştir.

Sonuç: Sosyal kaygının üniversite öğrencilerinin sosyotelizm davranışı ve sosyal

medya bağımlılığı üzerinde aracı bir rolü bulunmaktadır. Yüksek sosyal kaygının

öğrencilerin sosyotelizm davranışı ve sosyal medya bağımlılığı üzerindeki olumsuz

etkisini azaltmak amaçlı öğrencilere bilinçli farkındalık, psikolojik sağlamlık eğitimi

verilebilir. Ayrıca öğrencilerin kaygıyla başa çıkma becerilerini geliştirmeye yönelik

grup çalışmaları yapılabilir.

Anahtar Kelimeler: Üniversite öğrencileri, sosyal medya bağımlılığı, sosyotelizm,

sosyal kaygı, ruh sağlığı