Vergi Adaleti ve Gelir Eşitsizliği konusunda Üniversite Öğrencilerinin algısı: Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Örneği
Proje özeti
Bu çalışma, ağırlıklı
olarak düşük gelirli ailelere mensup, genç ve sosyal bilimler alanında öğrenim
gören 99 katılımcının vergi adaleti ve gelir eşitsizliğine yönelik algılarını
incelemektedir. Araştırma bulguları, katılımcılarda derin bir adaletsizlik
algısı ve devlete karşı belirgin bir güvensizlik olduğunu ortaya koymaktadır.<o:p></o:p>
Katılımcılar, vergi
yükünün adil dağılmadığını, yüksek gelirlilerin ve büyük şirketlerin daha az
vergi ödediğini, dolaylı vergilerin (KDV, ÖTV) adaletsizliği artırdığını ve
vergi aflarının sisteme zarar verdiğini düşünmektedir. Ayrıca, gelir
eşitsizliğinin son beş yılda arttığı, toplumsal huzursuzluğun temel kaynağı
olduğu ve devletin bu sorunu çözmek için yeterli çaba göstermediği konularında
güçlü bir fikir birliği bulunmaktadır.<o:p></o:p>
Çözüm önerileri
açısından, katılımcılar vergi politikalarını merkeze koymaktadır. Adil bir vergi
sisteminin kurulması, artan oranlı gelir vergisi ve servet vergisi uygulamaları
ile vergi kaçakçılığıyla etkin mücadele en çok desteklenen politika
araçlarıdır. Katılımcıların büyük bir kısmının düşük gelirli olması nedeniyle,
"asgari ücretin insanca yaşayacak seviyeye çıkarılması" da en acil
çözüm bekleyen sorunlar arasında ikinci sırada yer almaktadır.<o:p></o:p>
Sonuç olarak, bu
araştırma, genç ve dar gelirli bir kesimin gözünde mevcut ekonomik ve mali
sistemin "gayri adil" olarak algılandığını ve çözümün daha adil,
denetlenebilir ve ilerici bir vergi sistemi ile mümkün olacağını
göstermektedir.<o:p></o:p>
Anahtar Kelimeler: Vergi
adaleti, gelir eşitsizliği, yeniden dağıtım, oransallık ilkesi, artan
oranlılık, vergi yükünün dağılımı.<o:p></o:p>