Ayanis Kenti'nden Ele Geçen Hayvan Kemiklerinin Zooarkeolojik Analizi ve Urartu'da İnsan - Hayvan İlişkisi

Zooarkeoloji bilimi, arkeolojik alanlardan çıkan hayvan kemiklerinin analitik yöntemler ile incelenmesi yoluyla, insanlar ve insanların çevresi ile arasındaki; özellikle insanlar ve diğer hayvan popülasyonları arasındaki ilişkiyi anlamaya çalışkan bilim dalıdır.

Zooarkeoloji çalışma yöntemi kullanılarak geçmiş dönemlerde yaşamış olan insanların, beslenme kültürü ve besin ekonomisi, hayvancılık yöntemleri, hayvan tercihleri, hayvanların evcilleştirme süreçleri av ve avcılık, et ve süt tüketimi gibi hayvan kaynaklarını nasıl yönettiğine dair bilgiler edinilebilmektedir.

MÖ 9-7. yylar arasında yaklaşık olarak 300 yıl boyunca Doğu Anadolu?nun tamamı ve çevresindeki coğrafyada geniş bir hakimiyet edinerek bölgedeki ilk devlet olma özelliğini taşıyan Urartu kazı, araştırma ve projelerinde zooarkeoloji çalışmaları oldukça kısıtlıdır.

Urartu kralı Argişti oğlu Rusa tarafından inşa ettirilen ve Urartuların bilinen son kalesi olan Ayanis Kenti?nde 1989 yılından bu yana farklı alanlarda ele geçen az sayıdaki ve 2014 yılı ve sonrasında tespit edilen binlerce hayvan kemiği kapsamlı bir zooarkeoloji çalışmasına olanak tanımaktadır.

2014 yılında tespit edilen ve çöplük alanı olarak tanımlanan Kuzey Yamaç alanından şu ana kadar ele geçen yaklaşık 30 bin hayvan kemiği Doğu Anadolu?daki Urartu kazılarında daha önce benzerine rastlanılmamış bir arkeolojik konteksti oluşturmaktadır.

Bu alandaki kemiklerin zooarkeolojik yöntemler ile incelenmesi yoluyla Urartu?da besin ekonomisi, hayvancılık ve hayvan tercihleri, et ve süt tüketimi gibi temel zooarkeolojik analiz sonuçlarının yanı sıra; yapılacak olan antrozoolojik çalışmalar ile Urartu?da ve Demir Çağı?nda insan-hayvan ilişkisi ortaya konulacaktır.