Atatürk Üniversitesi Atatürk Üniversitesi
Ara
Projelere dön
Proje Devam Ediyor Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje

TÜRK ROMANLARININ TÜRK VE YABANCI ÇEVİRMENLER TARAFINDAN yapılan İNGİLİZCE ÇEVİRİLERİNDE KÜLTÜRE ÖZGÜ KAVRAMLARIN VE DEYİM ÇEVİRİ STRATEJİLERİNİN BİR ANALİZİ

Mehmet Fikret Arargüç (Yürütücü), Nihal Daş (Araştırmacı)

Atatürk Üniversitesi 2023–2025

Proje özeti

Çeviri en yalın biçimiyle bir dilden başka dile aktarım anlamına gelmektedir. Bununla birlikte

bu aktarım sadece sözcük aktarımı şeklinde gerçekleşmemektedir. Vardar’a (1982) göre “çeviri,

her çağda, medeniyette, kültürde karşılaştığımız, çeşitli medeniyetler arasında köprüler kuran,

farklı toplumlardan bireyleri birbirine yakınlaştıran, her türlü kültürel değeri o toplumun

dışındaki insanlara sunan bir faaliyettir. Çevirmen kaynak dilden hedef dile aktarım yaparken,

kaynak dilin ait olduğu toplumu, toplumun yaşayışını ve geleneklerini kısacası kültürünü hedef

dilin toplumuna taşır. Kültür aktarımı ise önemi yadsınamayacak kadar önemli bir görevdir.

Deyimler bir toplumun kültürel değerlerini dille taşıyan ve yansıtan temel öğelerdendir. Dildeki

en önemli kültür varlıklarıdır. Edebi eserlerde kültür unsurlarını ve deyimleri en doğru biçimde

tercüme etmek bu nedenle büyük önem arz etmektedir. Deyim çevirisi yapılırken, kaynak dilin

kültür öğeleri hedef dile tanıtılmış olur. Bu tanıtım çeşitli şekillerde yapılmaktadır. Bu

çalışmanın amacı Türk Edebiyatı eserlerinin İngilizce çevirilerinde kültüre özgü unsurları ve

deyimleri saptamak ve bu unsurların çevirilerinde hangi stratejilerin kullanıldığını belirlemektir.

Ayrıca, Türkçeden İngilizceye çevrilmiş romanlardaki deyimlerin İngilizce karşılıklarında yerli

ve yabancı çevirmenlerin hangi yolu kullandığını belirlemek, karşılaştırmak ve deyim

çevirilerindeki zorlukları saptayarak bunlara yönelik öneriler sunmak projede ulaşılmak istenen

bir diğer hedeftir.