Sporcularda Sanal Gerçeklik Temelli İmgeleme (SGTİ) Antrenman Modelinin Kas Aktivasyonu Üzerindeki Etkisinin İncelenmesi

Günümüz rekabetçi spor

dünyasında sporculardan en önemli beklenti, müsabaka alanında üst düzey

performans sergilemeleridir. Fiziksel ve fizyolojik özelliklerin neredeyse

benzer olduğu elit sporcularda rakiplerine üstünlük sağlayabilmek için diğer özellik

ve potansiyellerin (psikolojik faktörler) etkili bir şekilde kullanılması

gerekmektedir. Spor psikolojisinde performansı artırmaya yönelik yapılan

çalışmaların önemli bir bölümü, uygulamalı olması ve

müsabaka performansına doğrudan etki etmesi nedeniyle, imgeleme temelli

çalışmalarından oluşmaktadır. İmgeleme antrenmanlarının artan popülerliğine

paralel olarak bu alanda birçok yeni antrenman modeli geliştirilmiştir. Yapılan

çalışmalar, Sanal Gerçeklik Temelli İmgeleme (SGTİ) antrenman modelinin yüksek performans

ve imgeleme beceri kazanımı açısından bu modellere kıyasla umut verici sonuçlar

ortaya koymuştur. Ancak spor ortamları için yeni geliştirilen bir antrenman

modelinin geçerli ve güvenilir bir model olduğunu ortaya koymak için birçok

farklı açıdan (fizyolojik veya psikolojik) sınanmış olması gerekmektedir.

Geliştirilen yeni antrenman modelinin (SGTİ) her ne kadar sporcuların

performans ve imgeleme becerisine önemli katkılar sağladığı ortaya koyulmuş

olsa da bu çıktıların somut ve nicel fizyolojik verilerle desteklenmeye

ihtiyacı vardır. SGTİ antrenman modelinin verimliliği ve

etkililiğinin farklı açılardan test edilmesi, spor psikolojisi alanına yeni bir

antrenman modelinin kazandırılması için önemlidir. Literatürde yer alan

geleneksel imgeleme, Görsel Motor Davranış Provası (GMDP) ve Video Modelleme

(VM) gibi zihinsel antrenman türlerinin tamamı imgeleme kuramları açısından incelenmiş ve geçerlikleri farklı modeller ile

test edilmiştir. Geleneksel imgeleme, GMDP ve VM göre performans ve imgeleme

becerisi açısında daha fazla avantaja sahip olan SGTİ antrenmanının

Psiko-Nöro-Musküler kuram çerçevesinde kas aktivasyonu üzerindeki etkisini

inceleyen bir çalışma bulunmaması projenin en önemli özgün değeridir. Bu

kapsamda, projenin temel amacı, vücut geliştirme ve fitness sporcularında SGTİ

antrenman modelinin Psiko-Nöro-Musküler kuram açısından hedef ve kontrol kas

aktivasyonu üzerindeki etkisinin incelenerek GMDP+VM ile karşılaştırılmasıdır.<o:p></o:p>

Yapılması

planlanan araştırmada GMDP+VM ve SGTİ antrenmanlarının sporcuların kas

aktivasyon düzeylerine etkisinin incelendiği, tekrarlı test, GMDP+VM, SGTİ ve

kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılacaktır. Araştırma kas aktivasyonunu

ölçmeyi amaçladığı için hareket hissi yüksek, kuvvet ve güç motorik özelliklerinin

beceriye göre daha baskın olduğu vücut geliştirme ve fitness branşından

sporcular araştırmaya katılımcı olarak dahil edilecektir. Katılımcılar rastgele

yöntemle deney1 [GMDP+VM (n=11)], deney2 [SGTİ (n=11)] ve kontrol (n=11)

gruplarına atanacaktır. Kontrol grubuna deney gruplarında uygulanan leg extension

hareketinin yaptırılmasının yanı sıra plasebo etkisini ortadan kaldırma için

beslenme ve sağlıklı yaşam ile ilgili bilgilendirici videolar izletilecektir. Araştırmada

kullanılacak veri toplama araçları; Hareketi İmgeleme Ölçeği, Yüzeysel

Elektromyografi (yEMG) Ölçümleri ve Yarı Yapılandırılmış Görüşme formu olmak

üzere üç bölümden oluşacaktır. Proje sürecinde başlangıçta ön test olarak

katılımcılardan imgeleme becerisi (Hareketi İmgeleme Ölçeği) ve imgeleme

sırasında yEMG ön ölçümleri alınacaktır. Gerekli müdahale programı

uygulandıktan sonra imgeleme becerisi ve kas aktivasyonlarının son test

ölçümleri alınarak ölçüm süreci tamamlanacaktır. İmgeleme antrenman

programlarının bağımlı değişken (kas aktivasyonu, imgeleme becerileri)

üzerindeki etkisini belirlemek için Karışık Ölçümlerde İki Yönlü ANOVA (3x13)

yapılacaktır. <o:p></o:p>