DÜZ DOKUMALARDA NAZAR İNANCI VE NAZAR MOTİFLERİ

Dokumalar Anadolu insanının doğum, ölüm, ayrılık, kavuşma, evlenme, doğal afetler gibi

günlük hayatta karşılaşılabilecek pek çok olayı ve bu olaylarla ilgili inançları aktarmak için

kullanılan bir araç olmuştur. Geçmişte olduğu gibi günümüzde de Anadolu insanı tarafından

benimsenen ve kabul gören birtakım inanışlar vardır. Bunlardan biri de nazar inancıdır. Nazar,

bazı insanların bakışlarında olan ve zararlı bir güç olduğunun düşünülmesidir. Bu kişiler bir

insana, hayvana ya da bir nesneye baktıklarında, o kişi ve hayvan üzerinde ölüm, hastalık,

sakatlık gibi olumsuz bir durumun meydana geleceğine inanılmaktadır. Kem göz, kötü göz,

göze gelme, göz değmesi olarak bilinen nazar inancına karşı korunma yollarını düşünen

insanoğlu, kullandıkları eşyalarında, mimaride, el sanatlarında, dokumalarda bu inançlarını

yansıtmışlardır. Dokumalarda da nazar inancıyla ilgili olarak kullanılan pıtrak, el, parmak ve

tarak, muska ve nazarlık, göz ve çengel motifi bulunmaktadır.

Dokumalarda kullanılan nazar motifleri sembolik motifler grubu içinde yer alan motiflerdendir.

Sembolik motifler, anlatmak istenilen anlamlarıyla gelenek, görenek ve inançların ifade

edilmesidir. Somut olarak görüleni anlatan motifler, işaret ettikleri sembollerle, Anadolu

kadınının içe kapalı ve duyarlı yapısını en sade şekilde ortaya koymaktadır. Az konuşan

Anadolu kadınının dili olan bu motifler, duygu ve isteklerini anlatan birer araç olmuştur.

Oltu Beşerî ve Sosyal Bilimler Fakültesi Konferans Salonu’nda verilen sunum

gerçekleştirilmiştir. Bu çalışma ile Atatürk Üniversitesi Oltu Meslek Yüksekokulu olarak

farkındalık oluşturulması ve topluma katkı sağlanması amaçlanmıştır