Domates üretiminde enerji verimliliğinin iyileştirilmesi Veri Zarflama Analizi yaklaşımı

Sürdürülebilir

tarımsal üretim için gerekli şartlardan birisi tarımdaki enerjinin etkin

kullanımıdır. Bu çalışmada Tokat ili’ndeki açıkta domates yetiştiren

işletmelerin enerji kullanımına göre ölçek etkinliklerini ve teknik

etkinliklerini veri zarflama analizini kullanarak belirlemek ve iyileştirilmesi

için gerekli önerilerin sunulması amaçlanmaktadır. Bu amaçla İncelenecek olan işletmelerin

belirlenmesinde basit tesadüfi örnekleme yönteme göre belirlenen ve Tokat ili

Pazar ilçesinde açıkta domates yetiştiren 113 işletme ele alınmıştır. Yapılan

analiz sonunda işletmelerin girdi enerjilerinin ortalama olarak teknik, saf

teknik ve ölçek etkinlikleri sırasıyla 0,71, 0,91 ve 0,78 olarak

hesaplanmıştır. İşletmelerin üretim miktarını değiştirmeksizin girdi

enerjilerinde 4232,93 MJ/ha’lık bir tasarrufla (%11,9) etkinliğin

sağlanabileceği belirlenmiştir. Buna göre bu tasarruf miktarı içerisinde en

yüksek paya %53,61 ile dizel yakıt, %29,86 ile kimyasal gübre ve %8,72 ile

makine girdi enerjileri sahiptir. Bunun için çiftçilere gerek üretim ve gerekse

makine kullanım teknikleri konusunda tarımsal yayım ve eğitim hizmetlerinin

verilmesi önem taşımaktadır.<o:p></o:p>