Erzurum İli Tarım İşletmelerinde Tarım Makinalarına Sahip Olmanın İşletme Geliri ve Ürün Maliyetleri Üzerine Etkisi

Bu

çalışma, 2006 üretim döneminde Erzurum’da makine sahibi olan ve olmayan

işletmelerde ürün maliyetlerini hesaplayarak makine sahibi olmanın mı yoksa

kiralamanın mı karlı olduğunu belirlemek amacı ile yapılmıştır.<o:p></o:p>

Çalışmada

materyal olarak, Erzurum ili; Merkez ilçe, Ilıca, Aşkale, Pasinler, Köprüköy ve

Horasan ilçelerine bağlı 30 köyde faaliyette bulunan çiftçilerle yapılan toplam

200 adet anket verileri kullanılmıştır. Ayrıca konu ile ilgili literatür, kamu

kuruluşlarından ve web sitelerinden elde edilen bilgiler de çalışmada materyal

olarak kullanılmıştır. Araştırmada işletmeler makine sahibi olan ve olmayan

şeklinde 2 gruba ayrılarak analize tabi tutulmuştur.<o:p></o:p>

Çalışmada

yapılan analiz sonuçlarına göre makine sahibi olmanın makine kiralamadan daha

üstün olduğu belirlenmiştir. Maliyet hesabı yapılan on ürünün hepsinde makine

kullanan işletmelerin elde ettikleri gelir ile üretim masraflarının hepsini

karşıladığı ve kar elde ettikleri belirlenmiştir. Makine sahibi olmayan

işletmelerde ise değişen masraflar karşılanmış ama arpa, çavdar ve fiğ de

üretim masraflarının karşılanmadığı tespit edilmiştir. Her iki grupta da pay

eşitlikleri translog maliyet fonksiyonu kullanılarak, I. grup işletmelerde işgücü,

arazi, gübre, yakıt, II. Grup işletmelerde işgücü, arazi, gübre ve makine

kirası için fiyat, çapraz ve Morishima teknik ikame esneklikleri elde

edilmiştir. Model çözümleri Görünüşte İlgisiz Regresyon (SUR) ile

gerçekleştirilmiştir. <o:p></o:p>

Sonuç

olarak, makine sahibi olmanın karlı olduğu ve devlet desteği alındıktan sonra

elde edilen gelirin daha fazla olduğu tespit edilmiştir. Çiftçilere makine

sahibi olmanın kiralamadan daha karlı olduğunu ve devletin alet-makine satın alırken

verdiği destekler hakkında bilgi verilmelidir.<o:p></o:p>