Atatürk Üniversitesi Atatürk Üniversitesi
Ara
Projelere dön
Proje Tamamlandı Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje

Farklı Sulama Rejimlerinde Geri Dönüştürülmüş Atık Su ve Farklı Düzeyde Bitki Kök Gelişimini Destekleyen Bakteri PGPB Uygulamalarının Aspir Bitkisinin Kalite Parametrelerine etkisi

Yasemin Kuşlu (Yürütücü), Hasan ER (Proje Ekibinde Üye), Kamil HALİLOĞLU (Araştırmacı), Furkan ÇOBAN (Araştırmacı), Recep Kotan (Araştırmacı)

Atatürk Üniversitesi 2022–2025

Proje özeti

Bu araştırmada, kısıtlı sulama seviyelerinde arıtılmış atık su ve temiz su ile bitki büyümesini teşvik eden bakteri (PGPB) uygulamaları aspir (Carthamus tinctorius L.) bitkisi üzerinde iki vejetasyon süresince denenmiştir.

Çalışmada sulama seviyeleri olarak A sınıfı buharlaşma kabından okunan buharlaşma değerlerinin %0 (S0-yağışa dayalı), %25(S4), %50(S3), %75(S2) ve %100 (S1)’ü seçilmiş; arıtılmış atık su ve temiz su olmak üzere iki farklı kalitede sulama suyu kullanılmıştır. Tüm sulama konularında PGPB kompozisyonunun 0,1,2 ve 3 kez uygulanmasının aspir bitkisi üzerine etkileri incelenmiştir. Yapılan araştırmada bitki su tüketimi değerleri her iki yıl için 235-552mm arasında değerler almıştır. İki deneme yılında bakteri ve sulama uygulamalarının bitki su tüketimi değerlerinin değişimi benzerlik göstermiştir. Denemede her iki yılda da su stresi ve bakteri uygulamaları arttıkça WUE ve IWUE değerleri artmıştır. Denemede WUE değerleri 0,27-0,56kgm-3 arasında, IWUE değerleri ise 0,46-1,77kgm-3 arasında değişmiştir. Bitki gelişim parametrelerinden kapsamında; bitki boyu, gövde çapı, tabla çapı, tabla sayısı ve 1000 tane ağırlık değerleri sırasıyla 78,12-107,36cm, 6,83-10,52mm, 20,42-28,57mm, 10,20-14,90adet ve 41,06-48,21g arasında değişiklik göstermiştir. Denemede arıtılmış atık su uygulamalarının tohum ve yağ verimine olumlu yönde katkı sağladığı etki yaptığı görülmüştür. Çalışmada sulama seviyesi miktarı ve PGPB uygulama sayıları arttıkça yağ ve tohum veriminde artış olduğu belirlenmiştir. Atık suyla sulamada bitki ve toprakta makro ve mikro elementler ile ağır metaller artmış ancak eşik değerler aşılmamıştır.

Çalışmada alternatif sulama suyu gereksinimini karşılamak amacıyla, geri dönüştürülmüş atık suyun aspir bitkisinin yetiştirilmesinde kullanılabileceği sonucuna varılmıştır. Bununla birlikte, kuraklık stresi koşullarında kullanılan PGPB kompozisyonun sulama suyu etkinliğini artırdığı ve bitkide su stresinden kaynaklanan verim kaybını azalttığı saptanmıştır.

Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları

  • SKA 3: Sağlıklı Bireyler
  • SKA 6: Temiz Su ve Sıhhi Koşullar
  • SKA 12: Sorumlu Üretim ve Tüketim
  • SKA 15: Karasal Yaşam