Erzincan İli Üzümsü Meyvelerde Zararlı Tür Çeşitliliği ve Konukçularının Araştırılması

Böcekler, eklem bacaklılar (Arthropoda) şubesinin 1.000.000’dan daha fazla miktarda tür barındırması ile dünyada en kalabalık hayvan grubudur. Dünya'nın hemen hemen her yerinde bulunurlar. Türkiye eşsiz coğrafi konumuyla çok sayıda endemik tür içeren zengin bir flora ve faunaya sahiptir. Bu zenginlik şu ana kadar tam olarak ortaya konulamamıştır. Özellikle üzümsü meyve alanında zararlı etmenlerle literatür çalışmalarının azlığı nedeniyle üzümsü kültür meyvelerinde zararlı etmenlerin varlığı net olarak ortaya konulamamıştır. Kültür bitkilerinde ekonomik zarara neden olan sayıda tür yanında yabancı otlarla beslenen biyolojik mücadele açısından önemli türlerde bulunmaktadır.<br style="font-family: verdana, tahoma, helvetica; font-size: 11px; background-color: rgb(248, 248, 248);"><br style="font-family: verdana, tahoma, helvetica; font-size: 11px; background-color: rgb(248, 248, 248);">Üzümsü meyve alanında zararlı etmenlerin tespit edilmesi amacıyla planlanan bu çalışmada seçilen alan, Doğu Anadolu Bölgesi içerisinde, Transkafkasya (Azerbaycan, Ermenistan, Gürcistan), Mezopotamya (Suriye, İran, Irak) ve Anadolu için bir geçit yol bölgesi olan, bölgenin Yukarı Fırat bölümünde yer alan Erzincan ilidir. Erzincan ili karasal iklim özelliğine sahip, Doğu Anadolu Bölgesi’ndeki diğer illerden daha ılıman bir iklime sahip ve sıcak yaz mevsimi görülmektedir. Yüz ölçümü 11.816 km² olan Erzincan İlinde yaklaşık 3846 ha alanda 10640 ton/da üzümsü meyve yetiştiriciliği yapılarak Türkiyede üst sıralara yaklaşmaktadır. Ekim alanı fazla, ikliminin üzümsü meyve yetiştiriciliğene uygun olması ve genelde polikültür tarımın gerçekleştirildiği Erzincan İli’nde fazla miktarda böcek biyoçeşitliliğin oluşması ve hayatını sürdürebilmesi için oldukça önemli bir etkiye sahiptir.<br style="font-family: verdana, tahoma, helvetica; font-size: 11px; background-color: rgb(248, 248, 248);"><br style="font-family: verdana, tahoma, helvetica; font-size: 11px; background-color: rgb(248, 248, 248);">Bir polikültür ekim alanına ve yer yer mikroklima iklim özelliğindeki alana sahip Erzincan ilinde üzümsü meyve olan böğürtlen, çilek, üzüm ve dut alanlarında zararlı etmenlerin teşhsi ve konukçularının tespit edilmesi önem arz etmektedir. Çalışmanın yapılacağı ilde çeşitli yetiştiriciliği yapılan üzümsü kültür bitkileri alanına 2024 yılının 30 Mayıs-30 Ekim ayları arasında gidilerek (ayda en az 2 kez) atrap, tuzak ve aspiratör yardımıyla zararlı etmenler yakalanacak, daha sonra ilgili laboratuvarlara getirilerek, iğnelenmesi, yapıştırılması, etiketlenmesi ve preparasyonu yapılacak, görsel verilerin elde edilmesi ile veri tabanı oluşturma işlemleri ise Atatürk Üniversitesi Biyoçeşitlilik Uygulama ve Araştırma Merkezi’nde yürütülecektir.<br style="font-family: verdana, tahoma, helvetica; font-size: 11px; background-color: rgb(248, 248, 248);"><br style="font-family: verdana, tahoma, helvetica; font-size: 11px; background-color: rgb(248, 248, 248);">Çalışma sonucunda, Yukarı Fırat bölümünde yer alan sıcak karasal iklimin yaşandığı Erzincan ilinde yetiştiriciliği yapılan üzümsü meyve bitkilerine (böğürtlen, çilek, üzüm ve dut) ait zararlı türlerin çeşitliliği ortaya çıkarılacak, türlerin konukçuları belirlenecek, Atatürk Üniversitesi bünyesinde yer alan ve Uluslararası Araştırma Merkezi olması hedeflenen Biyoçeşitlilik Uygulama ve Araştırma Merkezi’ne materyal sağlanacaktır. Bu sayede, ileriki entegre mücadele yöntemlerine altlık sunulmuş ve Erzincan İli fauna zenginliğine katkıda bulunulmuş olacaktır. Özellikle son yıllarda meydana gelen küresel ısınmaya bağlı meydana gelen iklim değişikliğinin böcek faunasına nasıl etkiler göstereceğinin tespiti de zararlı etmenlerin koleksiyona dönüşecek örnekler sayesinde daha kolay anlaşılacak, genç nesillere biyolojik zenginliklerimiz görsel olarak da sunulmuş olacaktır.