Atatürk Üniversitesi Atatürk Üniversitesi
Ara
Projelere dön
Proje Tamamlandı Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje

Ehram Deyip Geçme, Tanı!

Mehmet Fatih Işık (Yürütücü), Zennübe Işık (Araştırmacı), Leyla Tokgöz (Araştırmacı), Latife İş (Araştırmacı)

Atatürk Üniversitesi 2022

Proje özeti

İnsanların giyinip kuşanması

insanlık tarihi ile başlamaktadır. Barınacak bir yuva, besin ve giyim

insanların en doğal ihtiyaçları arasındadır. Bu ihtiyaçlar içerisinde giysi,

vücudu dış etkilere karşı koruyan bir araçtır. Bunun yanı sıra giyim, güzel

görünme, kendini güzel gösterme, kişiliği ifade etme gibi özellikleri içinde

barındıran bir sanattır. Başlangıçta basit bir konu olan giyinmek, tarihin

akışı içinde değişikliğe uğramış, bu değişiklikler içinde bulunulan çevre ve

sosyal durumun etkisiyle şekillenerek gelişim göstermiştir. Bölgeler arasındaki

iklim farklılıkları da giyim kuşama yansıyarak insanların giyinmelerini

etkilemiştir.<o:p></o:p>

Erzurum’da yılın altı ayı kış mevsimi ile

geçmektedir. Dolayısıyla yerli giysiler genellikle kalın ve yünlü kumaşlardan tercih

edilmektedir. Erzurum’un yöresel kıyafetleri arasında yer alan Ehram da koyun

yününden elde edilen ipliklerle tezgâhlarda dokunmaktadır. Yün yıkanır,

kurutulur, yün çubuğuyla çırpılarak kabartılır ve sonra yün taraklarında elle

taranarak eğirme işlemine hazırlanır. Taranmış yün “teşi“ denen aletlerle elde

bükülerek yün iplik haline getirilir ve tezgâhlarda dokuma işleme gerçekleştirilir.

Ehramı diğer dokumalardan ayıran en temel özellik, saf yün oluşunun yanında

üzerine ve kenarlarına renkli ipliklerden motifler bezenmesidir. Bu motifler

arasında reyhan dalı, pirinç tanesi, ceviz kanadı, saat kordonu gibi desenler

yer almaktadır. Yazın serin, kışın ise sıcak tutan Ehram, Erzurum’un somut

olmayan kültürel miras listesinde yerini almaktadır. Ayrıca, Erzurum’un dokuzuncu

coğrafi işaretini alan üründür. Günümüzde Ehram sadece dış örtü olarak değil

daha modern tarzlarda da kullanılmaktadır. Ev aksesuarları, perdeler, örtüler,

panolar, yatak örtüleri, anahtarlık, çanta vb. olarak da işlenip

kullanılmaktadır. Erkek giyiminde de atkı, yelek, kravat gibi ürünlerde kendini

göstermektedir. <o:p></o:p>

Bu noktadan hareketle bu projeyle öğrencilerin

bu unsurlar hakkında detaylı bilgilere sahip olması ve bu değerlere sahip

çıkılması hususunda bilincin oluşturulması amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Somut Olmayan Kültürel Miras (SOKÜM),

Ehram, Erzurum.<o:p></o:p>