Proje Tamamlandı Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje

Ratlarda Deneysel Olarak Oluşturulan İkinci Derece Yanık Modeli Üzerine Ficus carica ve Hippophae rhamnoidesin Karışımının Etkisinin In vitro ve In vivo Olarak Araştırılması

Hakan Aşkın (Yürütücü), Ufuk Atmaca (Araştırmacı), Rukiye Sevinç Özakar (Araştırmacı), Murat Çelik (Araştırmacı), Esra PALABIYIK (Proje Ekibinde Üye), Berçem Dilan HANOĞLU (Proje Ekibinde Üye), Emrah Özakar (Araştırmacı), Handan Uğuz Bayrakçeken (Araştırmacı), Bahri AVCI (Proje Ekibinde Üye), Ayşe Nurseli SULUMER (Proje Ekibinde Üye), Seda Aşkın (Araştırmacı), Kadriye YALÇIN (Proje Ekibinde Üye)

Atatürk Üniversitesi 2021–2024

Proje özeti

Yanık yaraları ve bunların tedavisi, gelişmekte olan ülkelerin temel problemleri arasında yer

alır. Günümüzde yanık yara tedavisi için mevcut olan ilaçların çoğunun pahalı olmasının yanı

sıra bunların alerji ve ilaç direnci gibi sorunları ortaya çıkardığı bilinmektedir. Bu ilaçlara

alternatif olarak geleneksel şifalı bitkiler kullanılarak bu tip yaralar tedavi edilebilmektedir.

Ucuz ve güvenli yara iyileştirici ürünleri elde etmek için şifalı bitkilerle ilgili araştırmaların

yoğunlaştırılması dünya için çok önemlidir. Ficus carica ve Hippophae rhamnoides bitkilerine

ait ekstrakt karışımının (FCRH), bandaja adsorpsiyon yoluyla yara iyileşmesini

destekleyebilecek besleyici ürünlerdir. Bu çalışma, FCRH’nin ikinci derece yanık üzerindeki

terapötik etkilerini gösterebilmek amacıyla tasarlanmıştır. FCRH’ye ait tüm bileşenlerin

içerikleri Gaz Kromatografisi-Kütle Spektrometresi (GC-MS) ile belirlenecektir. Deney grupları

Sağlıklı, Yanık, Gümüş Sülfadiazin (SS) ve FCRH olarak belirlenecektir. FCRH’nin sitotoksik

etkilerinin belirlenmesinde WST-1 analizi kullanılacaktır. Koloni oluşum deneyi ve yara

iyileşme analizleri yapılacaktır. FCRH’nin cilt rejenerasyonu, veziküller ve fibroblast aktivitesi

üzerindeki etkileri histopatolojik analizlerle değerlendirilecek ve yara kasılma yüzdesi tespit

edilecektir. Tümor nekrosis ekâns-alfa (TNF-α), interlökin-6 (IL-6), Dönüştürücü Büyüme

Faktörü-Beta1 (TGF-β1) ve Vasküler Endotelyal Büyüme Faktörü-alfa (VEGF-α) mRNA

ifadeleri, Realtime-PCR ile analiz edilecektir. Tüm parametreler 3., 7., 14. Günlerde

değerlendirilecektir. Proje çalışması ile FCRH tedavisinin, yanık sonucu oluşan yara tabakaların

yenilenmesini ve yeni kan damarlarının yapımında önemli rol oynayan fibroblast aktivitesini vekeratinizasyonu arttırıp arttırmadığı ve enflamasyon üzerine etkileri araştırılacaktır. Ayrıca

FCRH tedavisi ile yara kontraksiyon seviyelerinin yanık ve SS tedavisine göre nasıl değişeceği

gösterilecektir. Son olarak, FCRH’nin ikinci derece yanık sıçan modelinde emdirilmiş bandaj

tedavisinin ilgili genleri modüle ederek cilt yenilenmesini teşvik edip edemeyeceği

belirlenecektir.