Adıyaman Bölgesi Üst Kretase Yaşlı İstiflerin Kaynak Kaya Potansiyeli ve Kaynak Kaya-Petrol Korelasyonu

ADIYAMAN BÖLGESİ ÜST KRETASE İSTİFLERİN KAYNAK KAYA POTANSİYELİ VE

KAYNAK KAYA-PETROL KORELASYONU

Tuğba BİLİCİ

Karadeniz Teknik Üniversitesi

Fen Bilimleri Enstitüsü

Jeoloji Mühendisliği Anabilim Dalı

Danışman: Prof. Dr. Sadettin KORKMAZ

2022, 142 Sayfa

Üst Kretase yaşlı Karaboğaz ve Karababa formasyonları Adıyaman bölgesinde önemli

potansiyel kaynak kayalardır. Bu doktora tezinde, Adıyaman bölgesi hidrokarbon sistemi

içerisindeki saha ve kuyulardan Karaboğaz ve Karababa formasyonlarına ait kayaç örnekleri

alınarak petrol potansiyelleri değerlendirilmiş ve bölgedeki ham petrol örnekleri ile kaynak kaya

fasiyes analizi için kaynak kaya-petrol korelasyon çalışmaları yapılmıştır. Karaboğaz kireçtaşı ve

Karababa killi kireçtaşı örnekleri ile ham petrolleri, organik jeokimyasal veriler yardımıyla

kökensel olarak karşılaştırılmıştır. Örnekler üzerinde Piroliz (Rock-Eval)/TOC, Özütleme, Gaz

Kromatografi (GC) ve Gaz Kromatografi-Kütle Spektrometre (GC-MS) analizleri

gerçekleştirilmiştir. Verilere göre her iki formasyon örneklerinin genel olarak iyiden mükemmele

kadar değişen petrol potansiyeline sahip oldukları, Tip II kerojen içeren ve anoksik bir ortamda

karbonatça zengin bir kaynak kayadan türemiş "erken olgun" özellik gösterdikleri belirlenmiştir.

Ham petrol örneklerinin ise indirgeyici koşullar altında çökelmiş denizel organik madde içeren

karbonat kaynak kayadan türedikleri ve benzer kökene sahip oldukları görülmüştür. Son olarak,

biyomarker verileri kullanılarak yapılan kaynak kaya-petrol korelasyonu, Karaboğaz ve Karababa

formasyonlarının her ikisinin de petrol örnekleri için kaynak kaya olabileceğini göstermiştir.