Atatürk Üniversitesi Atatürk Üniversitesi
Ara
Projelere dön
Proje Tamamlandı Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje

AISI 430 paslanmaz çelik ile HARDOKS 500 çeliğinin CMT kaynak yöntemi soğuk metal transfer ile birleştiririlebilirliğin araştırılması

Mustafa Engin Kocadağistan (Yürütücü), Oğuzhan ÇİNAR (Proje Ekibinde Üye)

Atatürk Üniversitesi 2021–2023

Proje özeti

Bu çalışmada farklı kalınlıklardaki AISI-430 ve HARDOX 500

çeliklerini Cold Metal Transfer (CMT) kaynak yöntemi ile birleştirilmiş ve

kaynak ve ITAB bölgelerindeki mekanik özelliklerinde meydana gelen değişimler

incelenmiştir. 4, 6, 8 ve 10 mm kalınlığında 100x130 mm boyutlarındaki AISI 430

ve HARDOX 500 çelikleri, şerit testere ile standart ebatlarda kesilerek, AWS

307 ilave tel kullanılarak CMT yöntemi ile birleştirilmiştir. Daha sonra

kaynaklı bölgelerin özellikleri ve mikroyapısal değişimleri; Optik Mikroskop

(OM), Taramalı Elektron Mikroskobu (SEM), Enerji Dağılım Spektrometresi (EDS),

X-Işını Kırınımı (XRD) analizleri ile incelenmiştir. Kaynaklı numunelerin

mekanik özelliklerini belirlemek için mikrosertlik, çentik darbe ve çekme

testleri yapılmıştır. Deney numunelerinin çekme testinden sonra kopan yüzeyleri

SEM kullanılarak incelenmiştir. Yapılan incelemeler sonucunda 4 ve 8 mm

kalınlığındaki çeliklerde malzeme özelliklerinden kaynaklı olduğu düşünülen

olumsuzluklar oluşmuş ve bu numuneler deney planından çıkarılmıştır. Kaynak

işlemi 140 A, 130 A ve 120 A akımda gerçekleştirilmiştir. Koruyucu gaz olarak

%97.5 Argon ve %2.5 CO2 gazı kullanılmıştır. Kaynak sonrası optik

görüntülerde farklı morfolojiler oluştuğu tespit edilmiştir. ITAB bölgelerinde

kaba taneler oluşmuş fakat sınırlı kalmıştır. EDS analiz sonuçlarına göre

bölgeler arasında atomların geçişleri olduğu tespit edilmiştir. Sertlik

analizinde, ITAB bölgelerinde ana metallere göre 10 ve 6 mm’lik numunelerde bir

miktar sertlikte düşüş olmuştur. Çekme deneyinde 10 mm kalınlığındaki N1

numunesi kaynak bölgesinden, N2 ve N3 numuneleri ise AISI 430 ana malzeme

kısmından kopmuştur. 6 mm kalınlığındaki numunelerde ise 3 numunede de kopma AISI

430 ana metal kısmından kopmuştur. CMT Kaynağı ile birleştirilen AISI 430 ve

HARDOX 500 çeliklerinin kaynak bölgesindeki mekanik özellikleri önemli ölçüde

artmıştır ve kaynak edilebilirliğin mümkün olabileceği ortaya konmuştur.<o:p></o:p>