Atatürk Üniversitesi Atatürk Üniversitesi
Ara
Projelere dön
Proje Tamamlandı TÜBİTAK Projesi

Antidiyabetik Amaçla Geleneksel Kullanımı Olan Elaeagnus Angustifolia L. Ve Paliurus Spina-Christi Miller Bitkilerinden Etkiden Sorumlu Maddelerin Biyoaktivite Yönlendirmeli İzolasyonu Ve Karakterizasyonu

Zühal Güvenalp (Yürütücü), Hafize Yuca (Bursiyer), Hilal Özbek (Araştırmacı)

TÜBİTAK 2018–2020

Proje özeti

Bu proje kapsamında, geleneksel

olarak halk tıbbında antidiyabetik olarak kullanılan Elaeagnus angustifolia L. bitkisinin yaprakları ve Paliurus spina-christi Miller bitkisinin

meyveleri toplanmış, uygun şartlarda kurutulmuş ve toz edilerek % 70’lik metanol

ekstreleri hazırlanmıştır. Ardından, ana ekstrelerden farklı polaritedeki

çözücülerle (n-hekzan, diklorometan,

etil asetat ve n-butanol) alt

ekstreleri hazırlanarak, ekstrelerin in

vitro α-glukozidaz ve α-amilaz inhibitör etkileri tespit

edilmiştir. E. angustifolia

yapraklarının etil asetat ekstresi

0.0912 mg/ml IC50 değeriyle, P.

spina-christi meyvelerinin n-hekzan

ekstresi 0.4502 mg/ml, kloroform ekstresi 0.7971 mg/ml IC50 değerleriyle

akarbozdan (IC50 = 4.0129

mg/ml) çok daha güçlü α-glukozidaz

inhibitör etki göstermiştir. α-Glukozidaz

inhibitör aktivite tayininde en etkili olduğu görülen bu alt ekstrelerden kromatografik

yöntemlerle yapılan izolasyon sonucunda; E.

angustifolia’nın etil asetat ekstresinden 8 flavonol glikoziti; EAE-1: Kemferol-3-​O-​​(6''-trans-​p-​kumaroil)​-​β-​D-​glukopiranozit, EAE-2: İzoramnetin-3-O-β-D-galaktopiranozil-7-O-[2,6-dimetil-6-hidroksi-2,7-oktadienoil-(1→4)]-α-L-ramnopiranozit, EAE-3b: İzoramnetin-3-O-β-D-galaktopiranozit, EAE-4: Kemferol-3-​O-​​​β-​D-​glukopiranozit, EAE-5: İzoramnetin-3-O-α-L-ramnopiranozil-(1→6)-β-D-galaktopiranozit-7-O-[2,6-dimetil-6-hidroksi-2,7-oktadienoil-(1→3)]-α-L-ramnopiranozit, EAE-6: İzoramnetin-3-O-[6'''-O-trans-feruloil-β-D-galaktopiranozil-(1→2)]-β-D-glukopiranozit-7-O-[2,6-dimetil-6-hidroksi-2,7-oktadienoil-(1→3)]-α-L-ramnopiranozit, EAE-7: İzoramnetin-3-O-[β-D-galaktopiranozil-(1→2)-β-D-glukopiranozil(1→2)]-β-D-glukopiranozil-7-O-[2,6-dimetil-6-hidroksi-2,7-oktadienoil-(1→2)]-β-D-galaktopiranozil-(1→3)-α-L-ramnopiranozit ve n-butanol ekstresinden 1 flavonol

glikoziti; EAB-1: İzoramnetin-3-O-β-D-galaktopiranozil-7-O-α-L-ramnopiranozit; P.spina christi’nin n-hekzan

ve kloroform ekstrelerinden 3 triterpen PSC-1: Lupeol, PSC-3a: Betulinik asit,

PSC-3b: Betulin; 1 sterol PSC-2:

β-Sitosterol elde

edilmiştir. Elde edilen bileşiklerin yapıları 1D ve 2D NMR ve Kütle

spektroskopi yöntemleri kullanılarak aydınlatılmıştır. <o:p></o:p>

Bu bileşiklerin α-glukozidaz ve α-amilaz inhibitör etkileri moleküler docking yöntemi ile incelenmiş,

bağlanma enerjileri hesaplanmış ve antidiyabetik etkileri in vitro yöntemlerle tayin edilmiştir. α-Glukozidaz inhibisyonunda, akarboza (IC50 = 4.0129 mg/ml) karşı; E. angustifolia’nın etkili bileşiği 1.263 mg/ml IC50

değeriyle kemferol-3-O-(6''-trans-p-kumaroil)-β-D-glukopiranozit (EAE-1), P.spina christi’nin etkili bileşiği 0.111 IC50 değeriyle betulin ve betulinik

asit karışımı olmuştur. <o:p></o:p>

Her bitkinin etkiden

sorumlu olabilecek maddelerinin ana ekstrelerdeki miktarları HPLC ile

belirlenmiştir. Sonuç olarak, halk arasında antidiyabetik amaçla kullanılan

bitkilerden bu iki türün etkisi bilimsel olarak valide edilmiş, etkili maddeler

tespit edilmiştir. <o:p></o:p>