Mine oluşumunda görev alan AMELX, ENAM ve AMBN gen polimorfizmlerinin ve çevresel risk faktörlerinin çürük etyolojisi üzerine etkisinin değerlendirilmesi

Amaç: Diş çürüğü çevresel ve genetik risk faktörlerinin etkileşimi sonucu oluşan

multifaktoriyel bir hastalıktır. Genetik faktörlerin çürük oluşumu üzerine etkisine dair

güçlü kanıtlar olmasına rağmen gen polimorfizmleri ve çevresel risk faktörlerinin etkisi

ile ilgili az sayıda çalışma mevcuttur. Bu çalışmanın amacı; AMELX, ENAM VE AMBN

gen polimorfizmlerinin, çevresel risk faktörlerinin ve bunların etkileşiminin

erişkinlerdeki çürük etiyolojisi üzerine etkilerinin araştırılmasıdır.

Materyal ve Metot:Yaş aralığı 20-60 olan ‘düşük çürük risk’ grubundaki

(DMFT≤5) 59 birey ile ‘yüksek çürük risk’ grubundaki (DMFT≥14) 55 bireyin tükürük

örneklerinden genomik DNA izolasyonu yapıldı. AMELX rs17878486, ENAM

rs12640848, AMBN rs17733915 tek nükleotid polimorfizmlerinin dağıtımları Real-Time

PCR yöntemi ile değerlendirildi. Çevresel risk faktörlerinden yaş, plak miktarı, diş

hekimi ziyareti, diş fırçalama sıklığı ve süresi, florürülü macun, gargara ve diş ipi

kullanımı, S.mutans ve laktobasil sayısı, ara öğün sayısı, günlük tüketilen şekerli içecek

öğün sayısı ve sigara kullanımı incelendi. Konağa bağlı risk faktörlerinden ise tükürük

akış hızı, tükürük pH, tükürük tamponlama kapasitesi, AMELX, ENAM ve AMBN

genlerinin genotip ve alel dağılımı incelendi. Verilere Ki kare, bağımsız gruplara ait t testi

ve lojistik regresyon testi uygulandı. İstatistiksel anlamlılık değeri p<0.05 olarak

belirlendi.

Bulgular: Çürük risk grupları arasında AMELX rs17878486, ENAM

rs17733915, AMBN s12640848 gen polimorfizmleri açısından anlamlı farklılık

bulunmadı. (

2

test, p>0.05) Çevresel risk faktörü olarak değerlendirilen plak miktarı,

tükürük mutans streptokokları sayısı, tükürük laktobasil sayısı, diş hekimi ziyareti, diş

fırçalama süresi, florürlü macun ve garagara kullanımı, diş ipi kullanımı ile konağa ait

risk faktörlerinden tükürük tamponlama kapasitesi ve tükürük ph’sı çalışılan bu hasta

populasyonunda yüksek çürük riskli grup ile ilişkili bulundu. (

2

test, p<0.05)

Sonuç: Genotip ile çevresel risk faktörlerine göre ayarlanmış lojistik regresyon

analizi sonucuna göre; DMFT artışına, yaş ve plak indeksi pozitif etkili iken gargara

kullanımı negatif etkili olarak tespit edildi.( p<0.05)

Anahtar Kelimeler: Diş çürüğü, AMELX, ENAM, AMBN, tek nükleotid

polimorfizmi