Spiritüel Şifa Arayışları Üzerine Nitel Bir Araştırma: Uygulayıcılar Ve Dindar Bireylerin Yönelimleri, Dinî Referansları Ve Dinî Meşruiyet Kaygıları
Proje özeti
Bu araştırma, Türkiye’deki dindar bireylerin spiritüel şifa uygulamalarına yönelme nedenlerini ve bu süreçteki bireysel,
toplumsal ve dinî faktörleri incelemeyi amaçlamaktadır. Bu bağlamda, dindar bireylerin bu tür uygulamalara duyduğu
ihtiyaçlar, karar alma süreçlerinde dinî meşruiyet sorgulamaları ve bu süreçlerde başvurdukları dinî otoriteler ya da
kaynakların rolü analiz edilmiştir. Araştırma, aynı zamanda spiritüel şifa uygulayıcılarının yöntemlerini, bu yöntemlerin
dine dayandırılma biçimlerini ve karşılaştıkları eleştiriler karşısında sergiledikleri tutumları inceleyerek, bu alandaki
bireysel ve toplumsal dinamiklere ışık tutmaktadır. Bunun yanı sıra araştırma, Diyanet İşleri Başkanlığı başta olmak üzere
ilahiyat fakülteleri, Manevi Danışmanlık ve Rehberlik (MDR) programlarının spiritüel şifacılıkla ilgili geliştirecekleri politika
ve müfredatlara yönelik bilimsel bir temel oluşturmayı ve toplumun bu husustaki dinî bilgiye doğru, güvenilir ve kolay
erişimini sağlamaya katkıda bulunmayı amaçlamaktadır.
Son zamanlarda Türkiye’de spiritüel şifacılık uygulamalarında ve bu uygulamalara yönelimlerde dikkate değer bir artış
gözlenmektedir. Spiritüel şifacılıkla ilgilenen bireylerin özellikle sosyal medya üzerinden yaptıkları paylaşımlarda, dinî
kavramların ve ögelerin sıklıkla birer şifa unsuru olarak kullanıldığı görülmektedir. Bu durum manevi şifa arayışında olan
dindar bireylerin de ilgisini çekmektedir. Bir grup birey, bu uygulamalara sorgulamadan katılım sağlarken, bir diğer grup
daha hassas davranarak gerek katılım kararı aşamasında gerekse uygulama süreci sonrasında çeşitli tereddütler ve dinî
meşruiyet sorgulamaları yaşamaktadır. Benzer durumun spiritüel şifa uygulayıcıları için de düşünülmesi mümkündür. Bu
tür tereddütler gerek bireyleri gerekse uygulayıcıları daha fazla bilgi edinebileceklerini düşündükleri kişi, kurum ve
kuruluşlara yöneltmektedir. Türkiye’de dindar bireyleri doğru bilgiye ulaştırmayı misyon edinen resmi kurum Diyanet İşleri
Başkanlığı’dır. Dindar bireylerin bu kurum bünyesinde bulunan Din İşleri Yüksek Kurulu’na yönelttiği spiritüel şifacılık
alanındaki sorular incelendiğinde bu konudaki cevap arayışının oldukça yoğun olduğu tespit edilmiştir. Başkanlık
tarafından verilen yanıtlar, büyük bir boşluğu doldursa da dindar bireylerin spiritüel şifacılık alanına yönelim sebepleri ve
bu alandaki uygulama yöntemleri hakkında kapsamlı bilgilere ulaşılamaması sebebiyle, genellikle yüzeysel kalmakta ve
bireylerin tatmin edici bilgiye ulaşma ihtiyacını tam anlamıyla karşılayamamaktadır. Spiritüel şifacılık alanındaki mevcut
literatür bu bağlamda incelendiğinde, bireylerin deneyimleri ve uygulamaların dinî meşruiyetine dair yaşadıkları kaygı ve
sorgulamalara odaklanan, ayrıca uygulamalardaki dinî referansları detaylıca ele alan bir çalışmaya rastlanmamaktadır.
Bu araştırma, Türkiye'de spiritüel şifacılık uygulamalarına yönelen dindar bireylerle bu uygulamaları gerçekleştirirken dinî
referanslara başvuran uygulayıcıların yönelim nedenlerini, dinî yaşantılarla ilişkilerini ve uygulamalara yükledikleri
anlamları incelemeyi amaçlamaktadır. Ayrıca Diyanet İşleri Başkanlığı’nın bu bireylerin ilgili kaygılarına ve sorularına
doyurucu cevap verebilmesi adına çeşitli bulgular sunup bu konuda Başkanlığın sağlıklı politikalar geliştirmesine bilimsel
temel sağlayarak literatürdeki boşluğu doldurmayı hedeflemektedir.
Bu araştırma, belirlenen hedefler doğrultusunda nitel araştırma yöntemlerinden fenomenolojik desen temel alınarak
tasarlanmıştır. Araştırma kapsamında, spiritüel şifacılık uygulamalarına katılan dindar bireyler ve dinî referanslar
kullanarak spiritüel şifacılık uygulamalarını gerçekleştiren şifacılarla derinlemesine görüşmeler yapılacaktır. Katılımcılara
ulaşmak için amaçlı örnekleme yöntemleri çerçevesinde kriter örnekleme ve kartopu örnekleme yöntemleri tercih
edilecektir. Veri toplama sürecinde, katılımcılar ve uygulayıcılar için ayrı olarak tasarlanmış yarı yapılandırılmış görüşme
formları kullanılacaktır. Toplanan veriler, MAXQDA 24 programı aracılığıyla betimsel analiz ve içerik analizi yöntemleriyle
değerlendirilecek ve elde edilen bulgular, ilgili literatür ışığında tartışılacaktır.
Bu proje, uzman bir ekip tarafından yürütülecektir. Her aşama için görevler belirlenmiş ve etkin bir iş birliği hedeflenmiştir.
Bulgular, düzenli toplantılarla izlenip değerlendirilecek ve olası sorunlara karşı önlemler alınarak sürecin verimliliği
artırılacaktır
Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
- SKA 3: Sağlıklı Bireyler