Fırat Kalkanı Operasyonu Ekseninde Türkiyenin Güvenlik Söylemine PostYapısalcı Bir Bakış Dönem Basını ve Siyasi Lider Söylemlerinin Analizi

II. Dünya Savaşı sonrasında kurulan uluslararası sistemde temel kavram ve ön kabullerin değiştiği,

sistemin aktörler arasındaki güç dağılımında yapısal bir dönüşümün yaşandığı, bu durumun da bölgesel

ve küresel gelişmeleri şekillendiren orta büyüklükte devletler için yeni etki alanları ve fırsatlar oluşturduğu

kabul edilmektedir. Dönüşüm kapsamında içeriği değişen kavramların başında “güvenlik” gelmektedir.

Daha önce geleneksel askerî tehditler kapsamında anlaşılan güvenlik kavramı 1980’lerin sonundan

itibaren askerî sorunların haricinde, çevre sorunları, siyasi baskılar, nüfus, ekonomik istikrarsızlık, göç, vb.

sorunları içerecek şekilde genişlemiştir.

Devletlerin güvenlik ve kimlik tanımlarında meydana gelen değişim, dış politikalarının da yeniden

uyarlanmasını zorunlu hale getirmiştir. Mevcut güç dağılımı çerçevesinde Türkiye gibi orta büyüklükte

güçlerin uluslararası statüsünü güçlendirmeyi hedefleyen, sistemde kendi lehine olacak reformları talep

eden ve bölgesel gelişmelere yön vermek isteyen daha re-aktif, özerk ve dengeleyici bir dış politikaya

yöneldikleri görülmektedir. Ak Parti iktidarının 2010 yılından itibaren değişen dış politikasının da Osmanlı

mirası olan alanlardaki sorunların, kültürel yapı ve geçmiş tarihi referanslar üzerinden üretilen “sorun

çözücü” söylem ile bölgede yaşanan çatışmaların çözümlerinde yeni politikalar inşa etmeye yöneldiği

görülmektedir.

Burada amaç, Türk dış politikasında meydana gelen dönüşümü güvenlik, kimlik ve dış politika üçgeninde

ele alarak, Ak Parti iktidarı ile muhalefet çevrelerinin söylemlerini analiz etmektir. Çalışmanın konusunu

Türk dış politikasındaki “Türkiye yüzyılı”, “sorun çözücü lider ülke” kavramlarının Fırat Kalkanı Operasyonu

özelinde nasıl inşa edildiğidir. Post-yapısal söylem analizi yöntemi kullanılarak dönem basınında iktidar ve

muhalefet partilerinin söylemleri incelenecek ve Türkiye’yi Osmanlı İmparatorluğu gibi siyasi, askerî ve

ekonomik açıdan küresel güç merkezi olarak yeniden kurmayı amaçlayan Ak Parti söylemleri teorik

zeminde analiz edilecektir.